Electrisch toen

 

Dat aan 't eind van de negentiende eeuw de strijd tussen benzine, stoom en electra wat aandrijving van auto's nog onbeslist was is duidelijk en zelfs was tot in de jaren twintig in de Amerikaanse grote steden een electrische auto voor de vrouw des huizes nog altijd een mogelijke en verstandige aanschaf, maar daarna wordt de spoeling wat electra betreft dun. Medio jaren dertig was er een poging in Engeland met de Wilson Electric - geheel gemodelleerd naar benzineauto's van destijds, dus met een fakegrille - verkrijgbaar als coupé en cabriolet, maar de tijd was er absoluut niet rijp voor en veel zijn er niet verkocht.

Hawaii plus

 

Soms hoor je muziek die je op die plaats niet verwacht, want wie verwacht nu quadrilles op Jamaica? Of Puertoricaanse muziek in Hawaii? Die quadrilles, oorspronkelijk gedanst door de uit Europa afkomstige witte bovenklasse, werden opgenomen in het repertoire van kleine fluit- en trommelorkestjes zodat bij de zwarte bevolking een imitatiecultuur kon onstaan. Puertoricaanse klanken in Hawaii kennen een andere en tragischer geschiedenis: na twee alles verwoestende orkanen in 1899 lag de suikerrietproductie - een monocultuur - op Puerto Rico op zijn gat, maar dat niet  alleen: de inwoners zaten zonder onderdak, voedsel en  werk. Bovendien onstond er en tekort aan suiker in de  wereld en dus kwam  het aanbod van een aantal suikerrietplantages in Hawaii om Puertoricaanse arbeiders aan werk te helpen als geroepen. Maar van het  allereerste begin werden de arbeiders die zich gemeld  hadden gekoeioneerd, eerst onder onmenselijke omstandigheden per schip naar New Orleans,  daarna per trein dwars door de Verenigde Staten en vervolgens vanuit  Los Angeles per schip naar Hawaii. De suikerrietplantages waren in handen  van de "Big Five", die in feite Hawaii regeerden. Toen in 1917 de Verenigde Staten ging deelnemen aan de wereldoorlog werden de Puertoricanen in Puerto Rico Amerikaans staatsburger (zij het vandaag de dag nog  altijd niet met dezelfde rechten als een inwoner van bijvoorbeeld Utah), degenen in Hawaii echter niet, zij kregen oproepkaarten voor miltaire dienst, maar konden zelfs in lokale verkiezingen hun stem niet uitbrengen. Het heeft jaren geduurd voordat aan deze discriminatie een eind werd gemaakt.  Momenteel is 2,5% van de Hawaiiaanse bevolking van Puertoricaanse komaf en zoals altijd zaten er in de handbagage, toen in 1900 de eerste suikkerrietplantagearbeiders arriveerden ook hun muziekinstrumenten o.a. de cuatro een viersnarigtokkelinstrument dat ontwikkeld werd in een tiensnarige gitaar, maar ook  maracas en guiro. Die bleven in gebruik en dat is de reden dat van oorsprong Puertoricaanse muziek op Hawaii  te horen is.

India plus

 

Red Baraat is een band uit Brooklyn, met inmiddels zeven  albums op hun conto, en bekend door hun muziek, die gegrondvest is op klanken uit India maar er blazers aan toevoegt.

 

2019

In 2019 op deze blog: 

Na het Trumpertino- en Bibigeweld werd het hoog tijd voor iets rustigers en daarom betrad de befaamde Limburgse kunstfluiter Frans Timmermans  gekleed in een bronsgroeneikenhoutenpantalon, opgehouden door een Beiers tuigje, de bühne terwijl hij het "Ave Maria" floot. Er druppelden ten paleize vele tranen langs  vele wangen, de toeschouwers waren diep ontroerd ook door het begeleidend, ingetogen harpspel van Europese Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, die al tokkelend een broodje half-om wegwerkte. Eénmaal doordrongen  van zijn succes nam Timmermans de gelegenheid te baat om zijn bewerking van Bruce Springsteens "Born in the USA" voor het het voetlicht  te brengen als "Naat Puupke Tsjieng Bom". Het publiek was doodstil, behalve Marine Le Pen, die liever een nationalistisch Frans chanson had gehoord, maar ook kwaad was dat "Naat Puupke Tsjieng Bom" niet in het Frans, maar wel in het Engels werd ondertiteld. Timmermans wees haar terecht, door op te merken dat fluiten, dus ook kunstfluiten, geen ondertiteling van node heeft. Waarop Le Pen schreeuwde: "Je ne sais pas le sens de naht puhpkè tsin boum, lambin!" Timmermans verliet het toneel met de kreet: "Je vais laisser vous sentez un petit pet", hetgeen hij beter niet had kunnen doen want zijn bronsgroeneikenhoutenpantalon nam daarna bijzonder donkerbruine herfstkleuren aan. Gelukkig stond Eva Jinek - gekleed in een uiterst koket verpleegstersuniformpje - in de coulissen met een verschoning klaar. 

Meteen nadat Frans Timmermans, intussen schoongebroekt, van het toneel verdwenen was, was het pauze en dus tijd - om in circustermen - de stallen te bewonderen, over het gehele paleis verspreid in hoeken en gaten, maar ook in zalen en zaaltjes hadden diverse organisaties informatiestands ingericht, waar ik u in sneltreinvaart langs ga loodsen. Daar was bijvoorbeeld de stand van AfD, gewoonlijk staat dat voor Alternative für Deutschland, maar Alternative was doorgestreept en vervangen door Alle, met in het aloude frakturschrift daaronder "Wir sind das Volk", gevolgd door de regel "Unberühmte Deutsche" en de namen: Hannes Goebbels, Jochen Hess, Arkadius von Ribbentrop, Edelfried Kaltenbrunner, Gottlieb  Streicher, Jörg Jodl, Jonas Keitel, Schorsch Frick en Utz Himmler. Op het kleine podium voor de tent stond een heer in hemdsmouwen met een "eristwirklichwiederdabierkrug" in de hand die riep: "Statt Kaffee und Kuchen mit Schlagsahne, Alice Weidel  und Hass... Hass... Hass..." Klaarblijkelijk verslikte hij  zich, want even later volgde de volledige zin: "Alice Weidel mit Schlagsahne und Haselnusstorte", waarop hij met de bierpul zwaaiend uitbarstte in "Schwarzbraun ist die Haselnuss, schwarzbraun bin auch ich".
 De volgende zaal ten paleize bleek gehuurd door de heren Pözul en Trözul, maar ze kunnen ook anders geheten hebben, want Turken kijken niet op een umlautje meer of minder. Ik neem, door de grote hoeveelheid behalvemaande, rode vlaggen, tenminste aan dat het Turken waren, alhoewel ze reclame maakten voor een partij in het Nederlandse parlement, daar zaten zij via een slinkse manoeuvre al in: voor de PvdA gekozen en dankzij rahat lokum aan de blauwe zetels blijven kleven. Zij noemden hun partij Denk en deelden zeepjes uit in de vorm van Rodins Denker, waarvan ze het hoofd door hun eigen hoofd vervangen hadden. Verder waren er folders met de beeltenis van de fameuze stand-up-comedian Recep Erdoğan - één van Trumpertino's - die straks na de grote voorstelling nog even naar de Denkzaal zou komen om voor een besloten gezelschap enige onfrisse grappen over Armeniërs en Koerden te maken.

 

 

Brandweer

 

LaFrance was een van Amerika's oudste brandweerwagenbouwers, voordat het niet zo heel lang geleden op dezelfde vakkundige wijze als in ons land de vliegtuigfirma Fokker, om zeep werd  geholpen. Of de president-directeur van de Duitse autoproducent de term "love baby" ook bij LaFrance hanteerde weet ik niet, maar van zo'n gladakker valt natuurlijk alles te  verwachten. Het bedrijf waar LaFrance uit onstond was in de jaren dertig van de negentiende eeuw al bezig met de constructie van handbrandspuiten. In 1873 onstond onder aanvoering van Truxton Slocum LaFrance de International Fire Engine Company die dertig jaar later LaFrance ging heten en in 1907 de eerste motorspuit afleverde. In 1995 kocht de Amerikaanse vrachtwagenproducent Freightliner (eigendom vann Daimler AG) LaFrance voornamelijk vanwege de goede naam om zodoende LaFrance op de grille te kunnen schroeven. De afgebeelde wagen dateert uit 1929.

Pahinui

 

Chickenskin music noemde Ry Cooder de elpee, waarmee hij regionale muziek van  de Verenigde Staten in het zonnetje zette. Het meest is bij ons de chicanomuziek uit Texas bijgebleven omdat Flaco Jimenez c.s. hier samen met Ry Cooder hebben geconcerteerd, veel minder is bij ons de muziek uit Hawaii van Gabby Pahinui (1921-1980) (foto)bekend geworden. Hoog tijd om  er aandacht aan  te besteden.

Legendes

 

U kent 't verhaal, oude mannen, maar ook vrouwen, die klagen dat de auto's van vandaag als twee druppels water op elkaar lijken en hoe anders dat vroeger was, toen je van honderden meters ver een Opel van een Renault kon onderscheiden, je hoefde destijds helemaal niet naar het teken op de grille te kijken, zelfs Marietje van vijf wist wat een Riley was en wat een Morris. Fraaie legendes, die kunnnen worden doorgeprikt, want hier zijn een drietal auto's uit het begin van de vorige eeuw: een Opel, een Renault en een De Dion-Bouton, alle drie met de radiateur achter de motor, waardoor ze, een wat in de wandeling een kolenkitneus genoemd werd, kregen. Ik had het nog wat verwarrender kunnen maken door een Darracq toe te voegen, want Opel dat sinds 1901 Renault in  Duitsland vertegenwoordigde, sloot kort daarop een overeenkomst met Darracq waardoor Opel Darracqs in licentie voor Duitsland, Oostenrijk en Hongarije kon fabriceren. De bovenste foto toont zo'n Opel-Darracq.