Koffie en trams

 

 

 

Voor ieder restaurant en café in het centrum staat iemand die je, overigens niet hinderlijk, probeert naar het terras te praten. Tegenover de boekwinkel is een gelegenheid waar Sidney Bechets sopraansax luid jodelt, latere opnames van hem gemaakt in Frankrijk, maar op dat terras mag ik mijn pijp niet  opsteken, dus  ga ik een terras verder, waar  een meisje uit Kameroen me naar een plaats brengt. Ik zit meer op een terras dan dat ik dat in Nederland doe. Het heeft alles te  maken met  het feit dat de straten door de grote keien voor een invalide moeilijk begaanbaar zijn. Ik  steek  na de dubbele espresso de straat over naar de boekwinkel. Er staan onvoorstelbaar veel boeken. Ik wil een boek over de trams in Tallinn. Een man achter een beeldscherm zoekt het voor me op. Het boek valt, eenmaal aangeschaft tegen, de schrijver meldt wel welke reclames op de  verschillende trams te zien zijn, maar niet wie de trams gemaakt heeft.

Taal

 

Van de Estse taal begrijp ik weinig, het lijkt op Fins, maar wijkt er zoveel van af dat een Est me vertelde dat hij van het Fins zo'n 30% begrijpt. Sommige woorden begrijp ik wel, ze zijn verbasterd: suveniirid betekent natuurlijk souvenirs en desain design en pitsa pizza. Maar wat er op sommige bestelwagens staat: ik heb geen flauw idee. Een boekhandelaar handelt in  raamatud. Er zijn 1,300.000 Esten, maar ze spreken niet  allemaal Ests, er is een  contingent Russisch sprekers, niet dat die op de hand van Putin zijn,  maar Stalin haalde Russen  naar Estland en verplaatste Esten naar Siberië. De Russische ambassade in het  hartje van de oude stad wordt deels omringd door een hekwerk met anti-Putinkreten (foto).

Stoom

 

Deze zware stoomlocomotief staat vlak naast het centraalstation van  Tallinn. Het is een 210 (een voorloopas, vijf aangedreven assen en geen naloopas), de L2317 werd in 1953 gebouwd in de Sowjet Unie, in  Kolomna, niet ver van Moskou. Opvallend is de automatische koppeling. 

 

Wals

 

Een wals van Arvo Pärt 

Gemist

Heb ik Nederland gemist? Nou en of, in het  bijzonder Tim de Wit en dan speciaal zijn tafelgasten Halhalbuhbuh Zijldinges en diens verloofde Sjocola de Jong wanneer ze spraken over het baltsgedrag van de Patagonische drieteens auerhaan en dat vergeleken met de seksuele aberraties van de Soendanese paarsbuikhagedis. Ik kan niet wachten om Halhalbubuh en Sjocola terug te zien.

Zang

 

Meer Estse zang. 

OV

 

Openbaar vervoer in Tallinn wordt verzorgd door TLT (Aktisiaselts Tallinna Liniatransport) met 557 bussen en 65 trams. Sommige trams, bereden op smalspoor door vijf lijnen hebben namen, zo zag  ik Gustav en Ernst. De oudere  trams komen van Tatra, de moderne van CAF (Construcciones Auxiliar de Ferrocarriles) van  het type Urbos. Op de foto links een Tatra-tram, een met  een verlaagde middenbak tot KTNF6 omgebouwde KT4 en rechts  een CAF-tram.

Vliegen

 

 

Vliegen naar Tallinn deed ik met airBaltic, ik verkeerde in de veronderstelling dat de maatschappij een samenwerkingsverband was tussen  de drie Baltische staten: Litouwen,  Letland en Estland, meer het is  voor 88,3% een Lets staatsbedrijf en de resterende 10% is van het  Duitse Lufthansa en wat er dan nog overblijft is  van particuliere investeerders. AirBaltic vliegt  met  de Airbus  A220-300.

Na de pauze 2

 

Het werk van Arvo Pärt, Estlands meest bekende componist, stoelt op de Estse koortraditie.

Na de pauze

 

De pauze heb ik gebruikt om negen dagen naar Estland, en in het  bijzonder naar de hoofdstad Tallinn. te gaan. Estland het land van de koren, ontstaan uit verzet tegen de vreemde overheersing.

Pauze

 EVEN PAUZE

Strak

 

 Strak getrommeld

Looney

 

Looney Tunes 

Cajun

 

Bijna 100 jaar oude cajunmuziek van Joe en Cléoma Falcon met "Allons a la Fayette'"

Brandweer 18

Een zogenaamde "Rundhauber" van Magirus en opnieuw, net als Dennis, een specialist in brandweervoertuigen, alhoewel er ook bussen en vrachtwagens werden gemaakt. Opgericht door Conrad Dietrich Magirus in 1864 in Ulm. De wagen in kwestie in uitgerust met een luchtgekoelde Deutzmotor, vandaar dat er wordt gesproken van Magirus-Deutz. De uitschuifbare ladder op een draaiend plateau is een uitvinding van de stichter van de fabriek.

      

Magirus1925

 

Natuur

Benno Mentvelt: "De mannetjesmus paart dan  met de vrouwtjesmus en dan deponeert de vrouwtjesmus de eitjes in haar nest. Zo is het toch in de regel? Ik ga dat nog even aan de boswachter vragen."

Lydia

 

Lydia Mendoza de legendarische Chicanozangeres met "Mal Hombre".

Stoom

 

Mijn oudste zoon stuurde me vanuit Lausanne deze foto van een stoomlocomotiefje met de mededeling dat hij in de buurt een groot aantal ritjes met stoom op het spoor had kunnen maken.

Brandweer 17

 

Delahaye was een  oud  bedrijf, gestart in 1845 met het maken van machinerie waarmee bouwstenen vervaardigd werden, daarna werden stationaire motoren geleverd. Kort voor de eeuwwisseling verschenen de eerste auto's en in 1899  verlieten twintig auto's per maand de fabriek.  De firma bleek zo succesvol dat er in Duitsland en in de Verenigde Staten licentieproductie ontstond, bovendien kocht de koning van Spanje een Delahaye. Tijdens de Eerste Wereldoorlog leverde Delahaye o.a. vrachtwagens met een viercylindermotor met een inhoud van 3550cc. In 1927 sloot het bedrijf een samenwerkingsverband  met Chenard & Walcker en Donnet en niets duidde er op dat  Delahaye kort voor en na de Tweede wereldoorlog een roemrucht merk zou worden. De afgebeelde brandweerwagen is duidelijk een stukje speelgoed: de ladder kan worden uitgeschoven door aan een overgrote handle  te draaien.

Koffie

Gisterochtend dronk ik zo als gewoonlijk mijn kopje koffie op het terras van wat tot 1 februari jongstleden "Uitspanning van oudsher De Kooperen Ketel" heette, maar sinds het is overgenomen door twee randstedelijke kaalschedeligen en na een grondige verbouwing "Ye Olde Prick and  Dick". Een gewoon kopje koffie staat ook niet meer op de kaart, ik drink nu latte machiato. Ik was vergezeld van Célestine, mijn gouden retriever waarvoor tot 1 februari altijd gratis een kommetje water werd neergezet, nu moet ik daar om vragen en wordt vijfentwintig eurocent  extra in rekening gebracht. Gelukkig had ik een aardig gesprek met Alfons Harkema, die zich hier net als ik na zijn pensionering heeft gevestigd. Hij bezit de zus van Célestine Émeraude en zoiets schept  een band. We kregen het over honden en met name over mopshonden, u weet wel die miniboxertjes. Alfons vroeg zich af hoe het kan dat, terwijl couperen in ons land verboden is, er zich  toch minimaal twee van deze gecoupeerde hondjes in ons dorp ophouden, een in het bezit van de eigenares van Kapsalon Kapsones,  de ander eigendom van Mireille van Streutelen, die ooit een bijrolletje had in een overigens mislukte Drentse televisieserie. Ik had over dat afsnijden van staart en oren een kort antwoord, maar ik begon met een paar  wedervragen: "Wie moet daar toezicht op houden Alfons? De politie. En wanneer heb jij de laatste keer een agent gezien? Een maand geleden, twee maanden geleden? En dan altijd in een auto, nooit te voet, nooit op  een fiets en geef toe in een auto zie je zo'n gecoupeerde mopshond niet, net zo min als je fietsers op het trottoir ziet. Het onbreken van gezag  draagt bij aan de verloedering  van de maatschappij en sinds men bovendien agenten in ons land  in dat meer dan lachwekkende costuum gestoken heeft is van enig gezag helemaal geen sprake meer." Alfons knikte. "En dan nog wat", zei ik. "Heb jij enig idee waarom de mensen en masse op zo'n vrouw als Marine Le Pen of op zo'n man als Geert Wilders stemmen?" "Geen idee". zei Alfons, "domheid?" "Nee, ze willen terug naar vroeger,  toen ze niet bang waren voor moslims, maar voor meneer pastoor of de dominee dat was een bekende angst. Pastoor en dominee  hadden gezag. De mensen waren bang voor hel en verdoemenis,  dat was eigenlijk wel een plezierig soort angst,  nu worden ze gekweld door een onbekende angst of beter een angst voor het onbekende: de moslim. Zal ik dit keer betalen?" Ik rekende af. Zes euro voor de lattes en vijfentwintig cent voor Célestines en Émeraudes water want de zusters drinken uit één bakje. Ik gaf een kwartje fooi.

Drs. Barend-Otto ter Vloot, Steenwijkerwold.

Louis

 

Louis Armstrong en zijn Hot Seven in "Potato  Head Blues" 

Alvis

 

Een Alvis Speed 20SB met  een zescylindermotor gevoed door twee eletrische benzinepompen die  drie SU-carburateurs van benzine voorzien.

Fl;amenco

 

Toni El Pelao 

Brandweer 16

 

Lang geleden werd de brandweerwagen door paarden getrokken, daar kwam verandering in toen de motor ook gebruikt werd voor aandrijving van de wagen, men sprak toen  van "self propelled", zoals bij deze  Busch uit 1905.

Brandweer 15

Het modelletje van deze Franse Fordbrandweerwagen  werd gemaakt in Bangladesh, veel automodellen worden niet meer  In Europa gemaakt,  de meeste komen uit China. De basis van het model  is een Ford F798 uit de jaren  veertig van  de vorige eeuw.

Merkwaardig

 

Twee merkwaardige instrumenten: het eerste van glas, het tweede van hout,  een basklarinet en een  saxofoon.

Taj 2

 

Taj Mahal, geboren aan  de oostkust van de  Verenigde Staten, vertrok eind jaren zestig naar Californië, waar hij een band startte met Ry Cooder, met wie hij recent opnieuw een plaat opnam. Cooders zoon Joachim op drums.

Rit

 

Rit van oude auto's in Antwerpen met o.a. een aantal  A-Fords, maar ook een paar T-Fords en een ongerestaureerde Stanley uit 1922 die pas recent is opgenomen in het Nederlandse wagenpark. (de rol van de hoornblazer is onduidelijk)

Arkady 2

 

Wij zagen en hoorden Arkady Shilkloper al soleren op herdershoorn en alpenhoorn maar zijn eigenlijke instrument is de hoorn, samen met Mikhail Karetnikov speelt hij "Blues for The Hague". 

Taj

 

De legendarische Taj Mahal, echte naam Henry St.Clair Fredericks, innmiddels 84 en nog steeds muzikaal actief. Hij maakte muziek met  mensen uit onder meer India, Hawaii, Jamaica, Mali en Zanzibar. Wanneer ik  hem interviewde weet ik niet  meer, wat ik me herinner is  dat hij één van  de  meest  bevlogen musici was die ik ooit sprak. De opname, samen met de tubaspeler Red Callender, dateert uit 1973.

Brandweer 14

De fabriek begon als AMO, waarbij de  M stond voor Moskwa of Moskou, de eerste producten waren Fiatlicenties, maar in 1931 werd de  naam AMO gewijzigd in ZIS, Zavod Imeni Stalina, waarmee de leider van de Sowjetunie werd bejubeld. Nadat de nagedachtenis aan Stalin door Chroetsjow in de ban was gedaan werd de naam in 1956 opnieuw gewijzigd,  dit keer in ZIL. De fabriek bestaat inmiddels niet meer. De brandweerauto op de foto kwam in 1938 uit de ZISfabriek

Arkady

Arkady Shilkloper, dezelfde man die we daarnet hoorden in  een compositie van Leopold Mozart nu in plaats van op een zogenaamde herdershoorn op een alpenhoorn in een blues: "Orange Blues".

Herdershoorn

 

Sinfonia Pastorale voor Corno Pastoriccio (herdershoorn) en strijkers van Leopold Mozart.

Brandweer 13

 

Dit  kan  niet missen, dit is duidelijk  een Renault. Een Renaultbrandweerwagen media jaren twintig uit de  vorige eeuw compleet  met  spuitgasten.

Klokkenwinkel

 

De klokkenwinkel een  tekenfilm van Walt Disney uit 1931 .

Shotwell

 

De commentator had iets rustiger kunnen praten, maar hij  heeft het over een in 1931 door een teenager gebouwde driewieler met een Indianmotor, de Shotwell. 

Hawaii

 

Kanui (foto) & Lula, een Hawaiiaans echtpaar, met "Tomi, Tomi".

Lyman

 

Drummer Abe Lyman, eigenlijk Abraham Simon Lymon (1897-1957) met zijn band in "VarsityDrag" opgenomen in 1927 door Brunswick Records. Lyman bleef tot 1947 actief als muzikant, de laatste tien jaar van zijn leven had hij een restaurant  

Brandweer 12

 

Over REO bestaan net zo'n aardige anecdote als over Horch. August Horch, in 1909 als directeur aan de kant gezet bij de door hem opgerichte fabriek, begon in 1910 een nieuwe firma onder de naam  Audi op raad van  zijn zoon, die in de achterkamer van de ouderlijke woning zijn lessen Latijn zat te maken, Ransom Eli Olds, die in 1891 zijn eerste auto had gebouwd en faam kreeg met de  constructie van 's werelds eerste "mass-production automobile", de "Curved Dash Runabout", kreeg problemen met de aandeelhouders van Oldsmobile, zodat hij het bedrijf in 1904 verliet en REO (Ransom Eli  Olds) oprichtte. Op de foto een  door mijn oudste zoon in Japan gefotografeerde REO-brandweerwagen uit 1930 of begin 1931. REO bouwde tot 1936 ook personenwagens. De kleine vrachtwagen van het merk, de "Speedwagon" zorgde ook voor de naam van een Amerikaanse rockband.

Zohra

 

Het is nou niet precies het interieur waarin ik me op mijn gemak zou voelen, maar Zohra El Fassiya past wel bij  'Trésors de la chanson Judéo-Arabe'.  

De Seversky

 

Altijd verdraaid interessant om te zien hoe mensen de toekomst zien, zeker als het gaat om de visie van Alexander P. De Seversky in 1942 op de het toekomstige militaire vliegtuig. De Seversky (1894 - 1974) schreef zijn "Victory Through Air Power" kort na de aanval op Pearl Harbor en het boek, waarin ik bovenstaande foto vond, stond van medio Augustus 1942  een maand lang nummer één op de New York Times bestsellerslijst. De Seversky, geboren in Tbilisi (Tiflis, in Georgië, destijds deeluitmakend van het Russisch tsarenrijk) leerde vliegen van zijn vader en werd na het doorlopen van de keizerlijke marine academie eerst als piloot gelegerd in Sebastopol en later in Riga, waar hij tijdens een luchtgevecht werd neergeschoten, de bommen aan boord onploften, doodden zijn waarnemer en De Seversky raakte een been kwijt. Dat weerhield hem niet om toch te willen blijven vliegen, maar zijn meerderen verboden het. Tsaar Nicolaas II kwam tussenbeide en De Seversky zette zijn loopbaan bij de marine voort. Tijdens de revolutie in 1918 was hij gestationeerd in St. Petersburg en in maart van dat jaar werd hij behoemd tot assistent marine-attaché in de Verenigde Staten. Hij besloot niet naar Rusland terug te keren, werd testpiloot en vond o.a het eerste bruikbare systeem om in de lucht te tanken uit. Met geld verdiend met zijn patenten begon hij een vliegtuigfabriek, waarin hij tevens een rol als piloot bleef spelen en diverse snelheidsrecords op zijn naam bracht o.a. met de SEV-3, die ontwikkeld werd tot de Seversky P-35 (foto hier onder), waarvan de tweepersoonsversie, de AT (Advanced Trainer) -12  hier te zien is.

Veel van De Seversky's ontwerpen werden nooit uitgevoerd, o.a. zijn "Super-Clipper".  De fabriek maakte geen winst en toen Seversky in in de winter van 1938/'39 in Europa was om vliegtuigen te verkopen, besloot de raad van commissarissen hem aan de kant te zetten en de fabriek werd omgedoopt in Republic Aviation Corporation, verantwoordelijk voor de P-47 "Thunderbolt", die behalve in de Verenigde Staten dienst deed in Groot-Brittannië, de Sowjet Unie, Frankrijk en Brazilië, in september 1944 waren er meer dan 10.000 P-47's gebouwd.

Neus

 

 

Renaultvracht- , zo u wilt bestelwagens, hadden niet alleen dezelfde "kolenkitneus", maar ook dezelfde motoren, het zou nog even duren voordat vrachtvervoer ook over grotere afstanden in zwang kwam, dat langeafstandsvervoer vond per spoor- of waterweg plaats. Er waren tweecylinder 9PK-, viercylinder 12PK en 18PK-motoren en misschien was er zelfs een chique Parijse firma die bestellingen uitvoerde met een bestelauto met een zescylinder 40PK-motor onder de "kolenkitmotorkap", die ook "alligatormotorkap" of "krokodilmotorkap" genoemd werd. De auto's werden in de regel geleverd als chassis met motor, versnellingsbak en wielen, de opbouw werd door een carrosseriebedrijf verzorgd, datzelfde gebeurde met personenwagens, alleen de kleinere auto's met een 9PK- of een 12PK-motor werden door Renault in Billancourt compleet met carrosserie geleverd.

Brandweer 13

 

Een Leyland Cub FK-7 uit 1936 die tot de brigade van Leyland zelf hoorde en diesnt deed als  brandweerwagen van de fabriek. 

Paulus

 

Albin Paulus was de man die vorige week op deze blog soleerde in het concert voor mondharp van Johann Georg Albrechtsberger, maar hij heeft meer in zijn mars, want  hier horen we hem in zijn eigen compositie "Matjodler" met mondharp  jodelend en boventoonzang.

Maultrommel

Wanneer ik het woord Maultrommel slecht vertaal, zou er in het Nederlands muiltrommel staan, in het Engels heet het kleine instrumentje jaw's harp, maar ook jew's harp, die laatste benaming heb ik trouwens nooit begrepen. Bij ons heet het mondharp, maar die naam leidt wel eens tot verwarring, want die naam wordt ook voor een mondharmonica gebruikt. Hoe dan ook dit piepkleine instrument voert samen met een tuba de boventoon bij een vijftal concerterende Oostenrijkse heren.

 

Brandweer 12

Brandweerauto's schijnen het eeuwige leven te hebben, dat komt ook omdat ze anders dan andere vrachtwagens, niet dagelijks in inzet zijn. Ik had graag wat meer geweten van deze - naar ik aanneem - American La France, maar de brandweercommandant beantwoordde mijn emails niet. American LaFrance, voluit American LaFrance Fire Engine Co., opgericht in 1873, stond in Elmira (New York) en maakte jarenlang brandweerauto's, ook rolden een eeuw geleden gewone vrachtwagens uit de fabriek en zijn er sportwagens gefabriceerd, alhoewel een aantal daarvan dat nu rondrijdt. ooit als brandweerauto de fabriek verliet en pas veel later van een zogenaamde speedstercarrosserie werd voorzien.

 

Gidi

 

Gidi Markuszower uw vriendelijke Medelander 

Jew's Harp

 

Kun je zo'n jew's harp ook in de "klassieke" muziek  tegenkomen? Heeft iemand gewaagd er een compostie voor te schrijven? Jazeker, en niet de eerste de beste: Johann Georg Albrechtsberger (1736-1809), onder meer een van  de  leermeesters van Van Beethoven. Het concert voor Jew's Harp. Klavecymbel en Strijkers. 

Duo

 

Vrienden weten dat ik ongewone instrumentencombinaties buitengewoon waardeer, dus toen ik de Smoke Benders (Samm Bennett, jew's harp en Daysuke Takaoka (tuba) ontdekte, was ik ogenblikkelijk verkocht : "Lucy, Lucy".