Het is nou niet precies het interieur waarin ik me op mijn gemak zou voelen, maar Zohra El Fassiya past wel bij 'Trésors de la chanson Judéo-Arabe'.
18.5.26
De Seversky
Altijd verdraaid interessant om te zien hoe mensen de toekomst zien,
zeker als het gaat om de visie van Alexander P. De Seversky in 1942 op
de het toekomstige militaire vliegtuig. De Seversky (1894 - 1974)
schreef zijn "Victory Through Air Power" kort na de aanval op Pearl
Harbor en het boek, waarin ik bovenstaande foto vond, stond van medio
Augustus 1942 een maand lang nummer één op de New York Times
bestsellerslijst. De Seversky, geboren in Tbilisi (Tiflis, in Georgië,
destijds deeluitmakend van het Russisch tsarenrijk) leerde vliegen van
zijn vader en werd na het doorlopen van de keizerlijke marine academie
eerst als piloot gelegerd in Sebastopol en later in Riga, waar hij
tijdens een luchtgevecht werd neergeschoten, de bommen aan boord
onploften, doodden zijn waarnemer en De Seversky raakte een been kwijt.
Dat weerhield hem niet om toch te willen blijven vliegen, maar zijn
meerderen verboden het. Tsaar Nicolaas II kwam tussenbeide en De
Seversky zette zijn loopbaan bij de marine voort. Tijdens de revolutie
in 1918 was hij gestationeerd in St. Petersburg en in maart van dat
jaar werd hij behoemd tot assistent marine-attaché in de Verenigde
Staten. Hij besloot niet naar Rusland terug te keren, werd testpiloot en
vond o.a het eerste bruikbare systeem om in de lucht te tanken uit. Met
geld verdiend met zijn patenten begon hij een vliegtuigfabriek, waarin
hij tevens een rol als piloot bleef spelen en diverse snelheidsrecords
op zijn naam bracht o.a. met de SEV-3, die ontwikkeld werd tot de
Seversky P-35 (foto hier onder), waarvan de tweepersoonsversie, de AT
(Advanced Trainer) -12 hier te zien is.
Veel van De Seversky's ontwerpen werden nooit uitgevoerd, o.a. zijn
"Super-Clipper". De fabriek maakte geen winst en toen Seversky in in de
winter van 1938/'39 in Europa was om vliegtuigen te verkopen, besloot
de raad van commissarissen hem aan de kant te zetten en de fabriek werd
omgedoopt in Republic Aviation Corporation, verantwoordelijk voor de P-47 "Thunderbolt",
die behalve in de Verenigde Staten dienst deed in Groot-Brittannië, de
Sowjet Unie, Frankrijk en Brazilië, in september 1944 waren er meer dan
10.000 P-47's gebouwd.
Neus
Renaultvracht- , zo u wilt bestelwagens, hadden niet alleen dezelfde "kolenkitneus", maar ook dezelfde motoren, het zou nog even duren voordat vrachtvervoer ook over grotere afstanden in zwang kwam, dat langeafstandsvervoer vond per spoor- of waterweg plaats. Er waren tweecylinder 9PK-, viercylinder 12PK en 18PK-motoren en misschien was er zelfs een chique Parijse firma die bestellingen uitvoerde met een bestelauto met een zescylinder 40PK-motor onder de "kolenkitmotorkap", die ook "alligatormotorkap" of "krokodilmotorkap" genoemd werd. De auto's werden in de regel geleverd als chassis met motor, versnellingsbak en wielen, de opbouw werd door een carrosseriebedrijf verzorgd, datzelfde gebeurde met personenwagens, alleen de kleinere auto's met een 9PK- of een 12PK-motor werden door Renault in Billancourt compleet met carrosserie geleverd.
Brandweer 13
Een Leyland Cub FK-7 uit 1936 die tot de brigade van Leyland zelf hoorde en diesnt deed als brandweerwagen van de fabriek.
17.5.26
Maultrommel
Wanneer
ik het woord Maultrommel slecht vertaal, zou er in het Nederlands
muiltrommel staan,
in het Engels heet het kleine instrumentje jaw's harp, maar ook jew's
harp, die laatste benaming heb ik trouwens nooit begrepen. Bij ons heet
het mondharp, maar die naam leidt wel eens tot verwarring, want die naam
wordt ook voor een mondharmonica gebruikt. Hoe dan ook dit piepkleine instrument voert samen met een tuba de boventoon bij een vijftal concerterende Oostenrijkse heren.
Brandweer 12
Brandweerauto's schijnen het eeuwige leven te hebben, dat komt ook omdat
ze anders dan andere vrachtwagens, niet dagelijks in inzet zijn. Ik had
graag wat meer geweten van deze - naar ik aanneem - American La France,
maar de brandweercommandant beantwoordde mijn emails niet. American
LaFrance, voluit American LaFrance Fire Engine Co., opgericht in 1873,
stond in Elmira (New York) en maakte jarenlang brandweerauto's, ook rolden een eeuw geleden gewone vrachtwagens uit de
fabriek en zijn er sportwagens gefabriceerd, alhoewel een aantal daarvan
dat nu rondrijdt. ooit als brandweerauto de fabriek verliet en pas veel
later van een zogenaamde speedstercarrosserie werd voorzien.
16.5.26
Jew's Harp
Kun je zo'n jew's harp ook in de "klassieke" muziek tegenkomen? Heeft iemand gewaagd er een compostie voor te schrijven? Jazeker, en niet de eerste de beste: Johann Georg Albrechtsberger (1736-1809), onder meer een van de leermeesters van Van Beethoven. Het concert voor Jew's Harp. Klavecymbel en Strijkers.
Duo
Vrienden weten dat ik ongewone instrumentencombinaties buitengewoon
waardeer, dus toen ik de Smoke Benders (Samm Bennett, jew's harp en
Daysuke Takaoka (tuba) ontdekte, was ik ogenblikkelijk verkocht : "Lucy, Lucy".
Brandweer 11
*H, HZ en HX waren de kentekens voor de provincie Zuid-Holland.
15.5.26
Brandweer 10
Dat
er specialisten waren als Dennis, Magirus en Seagrave op het gebied van
brandbestrijding wil niet zeggen dat andere fabrikanten geen rol
speelden, zo leverde Leyland bovenstaande "fire pump", kort voor de
Tweede Wereldoorlog. Dinky Toys maakte hem in miniatuur, eerst onder
nummer 25h, later onder nummer 250. Wonderlijk dat er geen koplampen
zijn en dat de bel wel erg groot is uitgevallen. Het is duidelijk dat
het hier om een stukje speelgoed gaat en niet om een model van een echte
auto, wat dat betreft is er heel veel veranderd.
Steyr
Gebeld door een vriend die me wijs wilde maken dat het met de
muziekkeus van de amateurvideolisten allemaal best meevalt. Het werd,
laat ik het toegeven, een ietwat onzinnige discussie, want ik had geen
voorbeelden bij de hand. Maar hier
is zo'n volslagen idioot product, dat ik vond toen ik op
zoek was naar meer stroomlijnauto's uit de jaren dertig. De auto in
kwestie is een Steyr Typ 50 met een viercylinderboxermotor met inhoud
van 984cc gebouwd door de Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft
Steyr in 1936-'38.
Rothschild
Rothschild dat was toch de directeur van de Franse Nord, de spoorbaan van Parijs naar het noorden, om te beginnen naar Lille. De man van wie gezegd werd dat de locomotieven van zijn bedrijf de kleuren hadden van de livrei van zijn personeel. Maar er waren meer Rothschilds ondermeer een uit Oostennrijk afkomstige Josef, die met zijn zoon een carrosseriebedrijf begon in Parijs, en o.a. deze Renault Type DG Victoria in 1913 voorzag van een prachtige carrosserrie.
14.5.26
Bamboe
In
heel Zuidoost-Azië komt het instrument voor, meestal onder de naam
khaen (een naam die overigens heel verschillend gespeld kan worden), het
is een echt mondorgel. Op Sabah heet het instrument sompoton, eerst de
sompoton solo, vervolgens het orkest, de "Sompoton Seraneders" met een door een soundmix opgeleukte melodie.
Lane
Wie
zich er op toelegt kan een hele verzameling van filmpoppen aanleggen,
maar deze pop is bijzonder. Het is Lupino Lane (geboren als Henry
William George Lupino) in 1892 in Londen, in een belangrijke Britse
artistenfamilie. De pop verbeeldt Lane als Bill Gibson zoals hij optrad
in het toneelstuk en de film “Me and my girl”, die de “Lambeth Walk”
populair maakten. Lane stond als vierjarige voor de eerste keer op de
planken in Birmingham. In 1924 trad hij op in New York in de “Ziegfield
Follies”, hij was toen al een bekende fimster, want vanaf 1915 speelde
hij in een aantal Britse korte films. In de jaren twintig maakte hij in
Hollywood veertig films, in een ervan speelde hij vijfentwintig
verschillende rollen. In de jaren dertig keerde hij naar zijn
geboorteland terug. De rol van “Bill Snibson” vertolkte hij eerst in
“Twenty One”, maar zijn grootste succes was “Me and my girl” , een
musical, die hij zowel regisseerde als produceerde. Tussen 1937 en 1940
werd de musical 1550 keer opgevoerd, het was ook de eerste Britse
musical, die door de televisie werd uitgezonden in 1939 werd de film
gemaakt, die vanwege het succes van de dans beter bekend werd als
“Lambeth Walk”. De melodie van de "Lambeth Walk" werd in 1941 gebruikt in een filmpje - met beelden uit Lena Riefensthals "Triumph des Willen" - om de Nazi's volledig belachelijk te maken.
Koning?
Monarch moet een geliefde keus geweest zijn voor een automobielmerk,
want het kwam zeven keer voor: vier maal in de Verenigde Staten, twee
maal in Groot-Brittannië en één maal in Canada. In Canada bestond
Monarch 15 jaar - tussen 1946 en 1961 - en was een Monarch niets anders
dan een Amerikaanse Mercury met een andere grille en chroomlijsten.
Mercury op zijn beurt was een Fordproduct, in 1938 in de markt gezet
tussen de merken Ford en Lincoln en in 2011 verdwenen. Op de foto's
boven een Monarch, onder een Mercury, beide uit 1946. De Monarch is een
sedan, de Mercury een coupé.
Brandweer 9
Hoe je het wendt of keert: Amerikaanse brandweerwagens zijn indrukwekkender dan Europese. Ahrens Fox was opnieuw een beroemd merk, dit keer uit uit Cincinnati. Alleen de Rotterdamse brandweer heeft ooit wagens van het merk gebruikt en die waren tien jaar ouder dan de wagen op de foto, die uit 1938 dateert.
13.5.26
Engelse hoorn
Pauw & De Wit
Pauw & De Wit 17 mei o.a. Angela de Jong: AZC in Blaricum; Pauw & De Wit 18 mei o.a Angela de Jong: Kwantummechanica op de Zuidpool; Pauw & De Wit 19 mei o.a. Angela de Jong: Dertiende eeuwse liedkunst; Pauw & De Wit 20 mei o.a. Angela de Jong: Linzensoep met honing.
Brandweer 8
Mack in Allentown, Pennsylvania begon met de bouw van complete brandweerwagens in 1911, ook het jaar van bovenstaand model, en stopte er mee in 1990, daarna leverde de fabriek nog wel chassis' waarop door derden een brandweerwagen gebouwd kon worden. Let op de kettingaandrijving op bovenstaande wagen.
12.5.26
Brandweer 7
Merryweather is een beroemde naam als het om brandbestrijding gaat, niet alleen wat betreft voertuigen, maar zelfs de kenmerkende helm is een uitvinding van Merryweather, al moet er meteen aan worden toegevoegd dat het ontwerp wel erg veel leek op de helm van toenmalige Parijse brandweerlieden. De eerste door paarden getrokken brandweerauto's hadden een stoomspuit en de allereerste werd geëxporteerd naar Mauritius, om daar te worden ingezet in de haven. De firma heette officieel Merryweather and Sons, vader was Moses Merryweather (1791-1872), zoon was Richard Merryweather (1839-1877). De auto op de foto is van een model uit 1904 dat bewaard gebleven is.
Hoorn
De hoorn, of zoals hij in het Engels heet, de French horn, is ook een grote zeldzaamheid in de jazz, alleen de Amerikaan Julius Watkins (1921-1977) heeft geprobeerd daar verandering in te brengen.
11.5.26
Brandweer 6
Ooit
- het moet inmiddels meer dan vijftig jaar geleden zijn - bezat ik een
brandweerauto, zij het dat hij gedevalueerd was tot bladruimer in de
herfst. Ik kocht de Chevrolet 1939 van de gemeente Hilversum voor het
respectabele bedrag van tweehonderd gulden. Rijden bleek niet zo heel
eenvoudig: je moest alles dubbeltrappen en gas en rem zaten omgekeerd,
dat laatste was bijzonder lastig. Ik kocht de wagen niet omdat ik
aspiraties had vuur te bestrijden maar vanwege de motor, die identiek
was aan die in mijn 1938er Chevrolet cabriolet en een reservemotor voor
genoemd bedrag niet te versmaden was, bovendien verkocht ik de rest aan
een sloper voor, ik meen, driehonderdvijftig gulden. Ik verzamel
eigenlijk alleen maar personenwagens in miniatuur, toch staan er een
aantal vrachtwagens - en dus ook brandweerauto's - in de vitrine. De
kleinste is een Matchbox, een Dennis, een merk dat in het Grootbritse
bekend was vanwege zijn brandweerauto's en bussen. Op een gegeven
ogenblik was vijftig procent van de Britse brandweerwagens een
Dennisproduct.
Blokfluit
Alhoewel de meesten van ons het niet verder brengen dan de sopraanblokfluit, bestaat er een fmilie van blokfluiten zo zijn er de alt-, tenor- en basblokfluit, waarvoor prachtige barokmuziek geschreven is. Een grote rol voor de blokfluit is in de jazz niet weggelegd. Eerst horen we Lucy Horsch (foto) op altblokfluit in het nummer "Ornithology" van Charlie Parker en daarna de jazzstandard "On Green Dolphin Street" gespeeld door Tali Rubinstein.
10.5.26
Brandweer 5
Net
als bij Mack waren het bij Gräf & Stift drie broers die met de
constructie van auto's begonnen. Van Stift was in 1896 nog geen sprake,
die verscheen als investeerder pas in 1901 op het toneel. De eerste
auto van de broers reed in 1897 in Wenen, het was een personenauto met
een viercylinder watergekoelde motor. Een jaar later reed 's
werelds eerste voorwielaangedreven auto, waarop ze in 1900 patent
namen. Gräf & Stift bouwde vanaf 1905 voornamelijk kleine
autobussen en grote personenauto's o.a. voor het Oostenrijks-Hongaarse
keizerlijkhuis. Aartshertog Franz-Ferdinand werd op 28 juni 1914 in
Serajewo vermoord in een Gräf & Stift. De brandweerwagen dateert uit
1917.
9.5.26
Brandweer 4
We moeten even terug naar de tijd toen brandweerwagens getrokken werden
door paarden, (alhoewel het principe bij grote Amerikaanse ladderwagens
nog steeds gehanteerd wordt) helemaal achterop zo'n wagen zat een tweede
bestuurder die de achteras draaide, want anders zou het vehikel
onbestuurbaar geweest zijn. Met steeds hogere gebouwen, zoals
bijvoorbeeld in New York, had men langere ladders en dus ook langere
wagens nodig. Charles Ives (1874 - 1954) maakte een compositie over
zo'n wagen: "Gong on the Hook and Ladder or Firemen's Parade on Main Street".
8.5.26
Brandweer 3
LaFrance
was een van Amerika's oudste brandweerwagenbouwers, voordat het niet zo
heel lang geleden op dezelfde vakkundige wijze als in ons land de
vliegtuigfirma Fokker, om zeep werd geholpen. Of de president-directeur
van de Duitse autoproducent de term "love baby" ook bij LaFrance
hanteerde weet ik niet, maar van zo'n gladakker valt natuurlijk alles
te verwachten. Het bedrijf waar LaFrance uit onstond was in de jaren
dertig van de negentiende eeuw al bezig met de constructie van handbrandspuiten.
In 1873 onstond onder aanvoering van Truxton Slocum LaFrance de
International Fire Engine Company die dertig jaar later LaFrance ging
heten en in 1907 de eerste motorspuit afleverde. In 1995 kocht de
Amerikaanse vrachtwagenproducent Freightliner (eigendom vann Daimler AG)
LaFrance voornamelijk vanwege de goede naam om zodoende LaFrance op de
grille te kunnen schroeven. De afgebeelde wagen dateert uit 1929.
7.5.26
Pedalsteel
Tien tegen één dat u de pedalsteelguitar associeert met countrymuziek, maar dat het instrument al een aantal jaren een opmars maakt in zwarte Amerikaanse religieuze muziek staat buiten kijf: "sacred steel" is de naam en goede vertegenwoordigers van het genre zijn Darick, Philip, Chuck en Carlton Campbell, de Campbell Brothers. Hier is hun versie van "Morning Train". Smaakt naar meer? Op het label Arhoolie verscheen hun CD "Sacred Steel on Tour".
Brandweer 2
Behalve
de specialisten op brandweerwagengebied, zoals de nog bestaande
Seagrave en Magirus en de verdwenen Merryweather, Dennis en
Ward-LaFrance, waren er natuurlijk speciale fabrieken die een
brandweeruitrusting op het chassis van een normale truck plaatsten. Ik
heb een blauwe maandag in een brandweerwagen gereden gebouwd op het
chassis van een Chevrolettruck uit 1938, dat was lastiger dan ik dacht
want gas en rem zaten omgekeerd. Ook bovenstaande foto is van een
Chevrolet maar dan uit 1950, een zogenaamde C.O.E. (cab over engine),
een type dat met enige verschillen van 1948 tot en met 1953 in prodictie
was.
6.5.26
Brandweer
Welke fabriek, de Duitse Rex-Simplex of de Belgische Fondu, het ontwerp leverde voor de Russo-Baltiquepersonenwagen, gebouwd door de Russko-Baltiskij Vaggonij Zavod in Riga (Letland), weet ik niet zeker, al heb ik wel een vermoeden. Dat personenwagens soms werden verbouwd tot kraan- dan wel brandweerwagens is een gekend feit en dat is ook hier het geval. Rex-Simplex was een tussen 1908 en 1921 door de Automobilwerke Richard & Hering AG in Ronnenburg gebouwde auto, chefontwerper was ene Dr. Valentin die op zeker moment naar Russo-Baltique vertrok. Fondu was gevestigd in Vilvoorde en fabriceerde sedert 1860 spoorwegmaterieel en maakte sinds 1906, met de Zwitser Potterat als voornaamste ontwerper, ook automobielen. Fondu gaf in 1908 toestemming zijn Type 24/30 in Riga in licentie te vervaardigen, om te zaak in goede banen te leden vertrok Potterat naar Riga. Misschien is deze brandweerwagen een mooie gelegenheid om een reeks brandweerwagens re portretteren
Subscribe to:
Posts (Atom)