Arkady 2

 

Wij zagen en hoorden Arkady Shilkloper al soleren op herdershoorn en alpenhoorn maar zijn eigenlijke instrument is de hoorn, samen met Mikhail Karetnikov speelt hij "Blues for The Hague". 

Taj

 

De legendarische Taj Mahal, echte naam Henry St.Clair Fredericks, innmiddels 84 en nog steeds muzikaal actief. Hij maakte muziek met  mensen uit onder meer India, Hawaii, Jamaica, Mali en Zanzibar. Wanneer ik  hem interviewde weet ik niet  meer, wat ik me herinner is  dat hij één van  de  meest  bevlogen musici was die ik ooit sprak. De opname, samen met de tubaspeler Red Callender, dateert uit 1973.

Brandweer 14

De fabriek begon als AMO, waarbij de  M stond voor Moskwa of Moskou, de eerste producten waren Fiatlicenties, maar in 1931 werd de  naam AMO gewijzigd in ZIS, Zavod Imeni Stalina, waarmee de leider van de Sowjetunie werd bejubeld. Nadat de nagedachtenis aan Stalin door Chroetsjow in de ban was gedaan werd de naam in 1956 opnieuw gewijzigd,  dit keer in ZIL. De fabriek bestaat inmiddels niet meer. De brandweerauto op de foto kwam in 1938 uit de ZISfabriek

Arkady

Arkady Shilkloper, dezelfde man die we daarnet hoorden in  een compositie van Leopold Mozart nu in plaats van op een zogenaamde herdershoorn op een alpenhoorn in een blues: "Orange Blues".

Herdershoorn

 

Sinfonia Pastorale voor Corno Pastoriccio (herdershoorn) en strijkers van Leopold Mozart.

Brandweer 13

 

Dit  kan  niet missen, dit is duidelijk  een Renault. Een Renaultbrandweerwagen media jaren twintig uit de  vorige eeuw compleet  met  spuitgasten.

Klokkenwinkel

 

De klokkenwinkel een  tekenfilm van Walt Disney uit 1931 .

Shotwell

 

De commentator had iets rustiger kunnen praten, maar hij  heeft het over een in 1931 door een teenager gebouwde driewieler met een Indianmotor, de Shotwell. 

Hawaii

 

Kanui (foto) & Lula, een Hawaiiaans echtpaar, met "Tomi, Tomi".

Lyman

 

Drummer Abe Lyman, eigenlijk Abraham Simon Lymon (1897-1957) met zijn band in "VarsityDrag" opgenomen in 1927 door Brunswick Records. Lyman bleef tot 1947 actief als muzikant, de laatste tien jaar van zijn leven had hij een restaurant  

Brandweer 12

 

Over REO bestaan net zo'n aardige anecdote als over Horch. August Horch, in 1909 als directeur aan de kant gezet bij de door hem opgerichte fabriek, begon in 1910 een nieuwe firma onder de naam  Audi op raad van  zijn zoon, die in de achterkamer van de ouderlijke woning zijn lessen Latijn zat te maken, Ransom Eli Olds, die in 1891 zijn eerste auto had gebouwd en faam kreeg met de  constructie van 's werelds eerste "mass-production automobile", de "Curved Dash Runabout", kreeg problemen met de aandeelhouders van Oldsmobile, zodat hij het bedrijf in 1904 verliet en REO (Ransom Eli  Olds) oprichtte. Op de foto een  door mijn oudste zoon in Japan gefotografeerde REO-brandweerwagen uit 1930 of begin 1931. REO bouwde tot 1936 ook personenwagens. De kleine vrachtwagen van het merk, de "Speedwagon" zorgde ook voor de naam van een Amerikaanse rockband.

Zohra

 

Het is nou niet precies het interieur waarin ik me op mijn gemak zou voelen, maar Zohra El Fassiya past wel bij  'Trésors de la chanson Judéo-Arabe'.  

De Seversky

 

Altijd verdraaid interessant om te zien hoe mensen de toekomst zien, zeker als het gaat om de visie van Alexander P. De Seversky in 1942 op de het toekomstige militaire vliegtuig. De Seversky (1894 - 1974) schreef zijn "Victory Through Air Power" kort na de aanval op Pearl Harbor en het boek, waarin ik bovenstaande foto vond, stond van medio Augustus 1942  een maand lang nummer één op de New York Times bestsellerslijst. De Seversky, geboren in Tbilisi (Tiflis, in Georgië, destijds deeluitmakend van het Russisch tsarenrijk) leerde vliegen van zijn vader en werd na het doorlopen van de keizerlijke marine academie eerst als piloot gelegerd in Sebastopol en later in Riga, waar hij tijdens een luchtgevecht werd neergeschoten, de bommen aan boord onploften, doodden zijn waarnemer en De Seversky raakte een been kwijt. Dat weerhield hem niet om toch te willen blijven vliegen, maar zijn meerderen verboden het. Tsaar Nicolaas II kwam tussenbeide en De Seversky zette zijn loopbaan bij de marine voort. Tijdens de revolutie in 1918 was hij gestationeerd in St. Petersburg en in maart van dat jaar werd hij behoemd tot assistent marine-attaché in de Verenigde Staten. Hij besloot niet naar Rusland terug te keren, werd testpiloot en vond o.a het eerste bruikbare systeem om in de lucht te tanken uit. Met geld verdiend met zijn patenten begon hij een vliegtuigfabriek, waarin hij tevens een rol als piloot bleef spelen en diverse snelheidsrecords op zijn naam bracht o.a. met de SEV-3, die ontwikkeld werd tot de Seversky P-35 (foto hier onder), waarvan de tweepersoonsversie, de AT (Advanced Trainer) -12  hier te zien is.

Veel van De Seversky's ontwerpen werden nooit uitgevoerd, o.a. zijn "Super-Clipper".  De fabriek maakte geen winst en toen Seversky in in de winter van 1938/'39 in Europa was om vliegtuigen te verkopen, besloot de raad van commissarissen hem aan de kant te zetten en de fabriek werd omgedoopt in Republic Aviation Corporation, verantwoordelijk voor de P-47 "Thunderbolt", die behalve in de Verenigde Staten dienst deed in Groot-Brittannië, de Sowjet Unie, Frankrijk en Brazilië, in september 1944 waren er meer dan 10.000 P-47's gebouwd.

Neus

 

 

Renaultvracht- , zo u wilt bestelwagens, hadden niet alleen dezelfde "kolenkitneus", maar ook dezelfde motoren, het zou nog even duren voordat vrachtvervoer ook over grotere afstanden in zwang kwam, dat langeafstandsvervoer vond per spoor- of waterweg plaats. Er waren tweecylinder 9PK-, viercylinder 12PK en 18PK-motoren en misschien was er zelfs een chique Parijse firma die bestellingen uitvoerde met een bestelauto met een zescylinder 40PK-motor onder de "kolenkitmotorkap", die ook "alligatormotorkap" of "krokodilmotorkap" genoemd werd. De auto's werden in de regel geleverd als chassis met motor, versnellingsbak en wielen, de opbouw werd door een carrosseriebedrijf verzorgd, datzelfde gebeurde met personenwagens, alleen de kleinere auto's met een 9PK- of een 12PK-motor werden door Renault in Billancourt compleet met carrosserie geleverd.

Brandweer 13

 

Een Leyland Cub FK-7 uit 1936 die tot de brigade van Leyland zelf hoorde en diesnt deed als  brandweerwagen van de fabriek. 

Paulus

 

Albin Paulus was de man die vorige week op deze blog soleerde in het concert voor mondharp van Johann Georg Albrechtsberger, maar hij heeft meer in zijn mars, want  hier horen we hem in zijn eigen compositie "Matjodler" met mondharp  jodelend en boventoonzang.

Maultrommel

Wanneer ik het woord Maultrommel slecht vertaal, zou er in het Nederlands muiltrommel staan, in het Engels heet het kleine instrumentje jaw's harp, maar ook jew's harp, die laatste benaming heb ik trouwens nooit begrepen. Bij ons heet het mondharp, maar die naam leidt wel eens tot verwarring, want die naam wordt ook voor een mondharmonica gebruikt. Hoe dan ook dit piepkleine instrument voert samen met een tuba de boventoon bij een vijftal concerterende Oostenrijkse heren.

 

Brandweer 12

Brandweerauto's schijnen het eeuwige leven te hebben, dat komt ook omdat ze anders dan andere vrachtwagens, niet dagelijks in inzet zijn. Ik had graag wat meer geweten van deze - naar ik aanneem - American La France, maar de brandweercommandant beantwoordde mijn emails niet. American LaFrance, voluit American LaFrance Fire Engine Co., opgericht in 1873, stond in Elmira (New York) en maakte jarenlang brandweerauto's, ook rolden een eeuw geleden gewone vrachtwagens uit de fabriek en zijn er sportwagens gefabriceerd, alhoewel een aantal daarvan dat nu rondrijdt. ooit als brandweerauto de fabriek verliet en pas veel later van een zogenaamde speedstercarrosserie werd voorzien.

 

Gidi

 

Gidi Markuszower uw vriendelijke Medelander 

Jew's Harp

 

Kun je zo'n jew's harp ook in de "klassieke" muziek  tegenkomen? Heeft iemand gewaagd er een compostie voor te schrijven? Jazeker, en niet de eerste de beste: Johann Georg Albrechtsberger (1736-1809), onder meer een van  de  leermeesters van Van Beethoven. Het concert voor Jew's Harp. Klavecymbel en Strijkers. 

Duo

 

Vrienden weten dat ik ongewone instrumentencombinaties buitengewoon waardeer, dus toen ik de Smoke Benders (Samm Bennett, jew's harp en Daysuke Takaoka (tuba) ontdekte, was ik ogenblikkelijk verkocht : "Lucy, Lucy".

Brandweer 11

 

Het Kerkplein in Den Haag met een Margirusbrandweerwagen  HZ 12596*. Gebouwd  in  1932 en van opbouw voorzien door  Geesink in Weesp. De originele motor is vlak na de oorlog vervangen door een Chevroletzescylinder.

*H, HZ en HX waren de kentekens voor de provincie Zuid-Holland.

Brandweer 10

 

Dat er specialisten waren als Dennis, Magirus en Seagrave op het gebied van brandbestrijding wil niet zeggen dat andere fabrikanten geen rol speelden, zo leverde Leyland bovenstaande "fire pump", kort voor de Tweede Wereldoorlog. Dinky Toys maakte hem in miniatuur, eerst onder nummer 25h, later onder nummer 250. Wonderlijk dat er geen koplampen zijn en dat de bel wel erg groot is uitgevallen. Het is  duidelijk dat het hier om een stukje speelgoed gaat en niet om een model van een echte auto, wat dat betreft is er heel veel veranderd.

 

Steyr

 

Gebeld door een vriend die me wijs wilde maken dat het met de muziekkeus van de amateurvideolisten allemaal best meevalt. Het werd, laat ik het toegeven, een ietwat onzinnige discussie, want ik had geen voorbeelden bij de hand. Maar hier is zo'n volslagen idioot product, dat ik vond toen ik op zoek was naar meer stroomlijnauto's uit de jaren dertig. De auto in kwestie is een Steyr Typ 50 met een viercylinderboxermotor met inhoud van 984cc gebouwd door de Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft Steyr in 1936-'38.

Rothschild

 

Rothschild dat was toch de directeur van de Franse Nord, de spoorbaan van Parijs naar het noorden, om te beginnen naar Lille. De man van wie gezegd werd dat de locomotieven van zijn bedrijf de kleuren hadden van de  livrei van  zijn personeel. Maar er  waren meer Rothschilds ondermeer een uit Oostennrijk afkomstige Josef,  die met zijn zoon een carrosseriebedrijf begon in Parijs, en o.a. deze Renault Type DG Victoria in 1913 voorzag van een prachtige carrosserrie.

Rowli

Eerst gister kreeg ik het bericht dat begin april de kleinzoon van een goede vriend overleed. De kleinzoon maakte opnamen onder de naam  Rowli, hij was pas 23 jaar.

Bamboe

 

In heel Zuidoost-Azië komt het instrument voor, meestal onder de naam khaen (een naam die overigens heel verschillend gespeld kan worden), het is een echt mondorgel. Op Sabah heet het instrument sompoton, eerst de sompoton solo, vervolgens het orkest, de "Sompoton Seraneders" met een door een soundmix opgeleukte melodie.

Lane

Wie zich er op toelegt kan een hele verzameling van filmpoppen aanleggen, maar deze pop is bijzonder. Het is Lupino Lane (geboren als Henry William George Lupino) in 1892 in Londen, in een belangrijke Britse artistenfamilie. De pop verbeeldt Lane als Bill Gibson zoals hij optrad in het toneelstuk en de film “Me and my girl”, die de “Lambeth Walk” populair maakten. Lane stond als vierjarige voor de eerste keer op de planken in Birmingham. In 1924 trad hij op in New York in de “Ziegfield Follies”, hij was toen al een bekende fimster, want vanaf 1915 speelde hij in een aantal Britse korte films. In de jaren twintig maakte hij in Hollywood veertig films, in een ervan speelde hij vijfentwintig verschillende rollen. In de jaren dertig keerde hij naar zijn geboorteland terug. De rol van “Bill Snibson” vertolkte hij eerst in “Twenty One”, maar zijn grootste succes was “Me and my girl” , een musical, die hij zowel regisseerde als produceerde. Tussen 1937 en 1940 werd de musical 1550 keer opgevoerd, het was ook de eerste Britse musical, die door de televisie werd uitgezonden in 1939 werd de film gemaakt, die vanwege het succes van de dans beter bekend werd als “Lambeth Walk”. De melodie van de "Lambeth Walk" werd in 1941 gebruikt in een filmpje - met beelden uit Lena Riefensthals "Triumph des Willen" - om de Nazi's volledig belachelijk te maken.

Koning?

Monarch moet een geliefde keus geweest zijn voor een automobielmerk, want het kwam zeven keer voor: vier maal in de Verenigde Staten, twee maal in Groot-Brittannië en één maal in Canada. In Canada bestond Monarch 15 jaar - tussen 1946 en 1961 - en was een Monarch niets anders dan een Amerikaanse Mercury met een andere grille en chroomlijsten. Mercury op zijn beurt was een Fordproduct, in 1938 in de markt gezet tussen de merken Ford en Lincoln en in 2011 verdwenen. Op de foto's boven een Monarch, onder een Mercury, beide uit 1946. De Monarch is een sedan, de Mercury een coupé.

 

Ud

Tot nu toen heb ik instrumenten laten horen die hun sporen in de Europese concertmziek hebben verdiend, maar hoe zit het met niet westerse muziekinstrumenten, zoals bijvoorbeeld de luit uit het Midden-Oosten de ud.

Brandweer 9

 

Hoe je het wendt of keert: Amerikaanse brandweerwagens zijn indrukwekkender dan Europese. Ahrens Fox was opnieuw een  beroemd merk, dit keer uit uit Cincinnati. Alleen de Rotterdamse brandweer heeft ooit wagens van het merk gebruikt en die waren tien jaar ouder dan de wagen  op de foto, die uit 1938 dateert.

Engelse hoorn

Jean-Luc Fillon speelt engelse hoorn en we horen hem hier met de trombonist Glenn Ferris.

Pauw & De Wit

 

Pauw & De Wit 17 mei o.a. Angela de Jong: AZC in Blaricum; Pauw & De Wit 18 mei o.a Angela de Jong: Kwantummechanica op de Zuidpool; Pauw & De Wit 19 mei  o.a. Angela de Jong: Dertiende eeuwse liedkunst; Pauw & De Wit 20 mei o.a. Angela de Jong: Linzensoep met honing.

Brandweer 8

 

Mack in Allentown, Pennsylvania begon met de bouw van complete brandweerwagens in 1911, ook het jaar van bovenstaand model, en stopte er mee in 1990, daarna leverde de fabriek nog wel chassis' waarop door derden een brandweerwagen gebouwd kon worden. Let op de kettingaandrijving op bovenstaande wagen. 

Brandweer 7

Merryweather is een beroemde naam als het om brandbestrijding gaat, niet alleen wat betreft voertuigen, maar zelfs de kenmerkende helm is een uitvinding van Merryweather, al moet er meteen aan worden toegevoegd dat het ontwerp wel erg veel leek op de helm van toenmalige Parijse brandweerlieden. De eerste door paarden getrokken brandweerauto's hadden  een stoomspuit en de allereerste werd geëxporteerd naar  Mauritius, om daar te  worden ingezet in de haven. De firma heette officieel Merryweather and Sons, vader was Moses Merryweather (1791-1872), zoon was Richard Merryweather (1839-1877). De auto op  de foto is van een model uit 1904 dat bewaard  gebleven is.

Hoorn

 

De hoorn, of zoals hij in het  Engels  heet, de French horn, is ook een  grote zeldzaamheid in de jazz, alleen de Amerikaan Julius Watkins (1921-1977) heeft geprobeerd daar verandering in te  brengen. 

Brandweer 6

Ooit - het moet inmiddels meer dan vijftig jaar geleden zijn - bezat ik een brandweerauto,  zij het dat hij gedevalueerd was tot  bladruimer in de  herfst. Ik kocht de Chevrolet 1939 van de gemeente Hilversum voor het respectabele bedrag van tweehonderd gulden. Rijden bleek niet zo heel eenvoudig: je moest alles dubbeltrappen en gas en rem zaten omgekeerd, dat laatste was bijzonder lastig. Ik kocht de wagen niet omdat ik aspiraties had vuur te bestrijden maar vanwege de motor, die identiek was aan die in mijn 1938er Chevrolet cabriolet en een reservemotor voor genoemd bedrag niet te versmaden was, bovendien verkocht ik de rest aan een sloper voor, ik meen, driehonderdvijftig gulden. Ik verzamel eigenlijk alleen maar personenwagens in miniatuur,  toch staan er een aantal vrachtwagens  - en dus ook brandweerauto's - in de vitrine. De kleinste is een Matchbox, een Dennis, een merk dat in het Grootbritse bekend was vanwege zijn brandweerauto's  en  bussen. Op een gegeven ogenblik was vijftig procent van de Britse brandweerwagens een Dennisproduct.

 

Blokfluit

Alhoewel de meesten van ons het niet verder brengen dan de sopraanblokfluit, bestaat er een fmilie van blokfluiten zo zijn er de alt-, tenor- en basblokfluit, waarvoor prachtige barokmuziek geschreven  is. Een grote rol voor de blokfluit is in de jazz niet weggelegd. Eerst horen we Lucy Horsch (foto) op altblokfluit in het nummer "Ornithology" van Charlie Parker en daarna de jazzstandard "On Green Dolphin Street" gespeeld door Tali Rubinstein.

Brandweer 5

Net als bij Mack waren het bij Gräf & Stift drie broers die met de constructie van auto's begonnen. Van Stift was in 1896 nog geen sprake,  die verscheen als investeerder pas in 1901 op het  toneel. De eerste auto van de broers reed in 1897 in Wenen, het was een personenauto met een viercylinder watergekoelde motor. Een jaar later reed 's werelds eerste voorwielaangedreven auto, waarop ze in 1900 patent namen. Gräf & Stift bouwde vanaf 1905 voornamelijk kleine autobussen en grote personenauto's o.a. voor het Oostenrijks-Hongaarse keizerlijkhuis. Aartshertog Franz-Ferdinand werd op 28 juni 1914 in Serajewo vermoord in een Gräf & Stift. De brandweerwagen dateert uit 1917.

 

Fagot

  Opnieuw een onbekende in de jazz: de fagot.

Haven

 

Een vredige dag aan de haven. 

Fatbike 4

 

Brandweer 4

We moeten even terug naar de tijd toen brandweerwagens getrokken werden door paarden, (alhoewel het principe bij grote Amerikaanse ladderwagens nog steeds gehanteerd wordt) helemaal achterop zo'n wagen zat een tweede bestuurder die de achteras draaide, want anders zou het vehikel onbestuurbaar geweest zijn. Met steeds hogere gebouwen, zoals bijvoorbeeld in New York, had men langere ladders en dus ook langere wagens nodig. Charles Ives (1874 - 1954) maakte een compositie over zo'n wagen: "Gong on the Hook and Ladder or Firemen's Parade on Main Street".