TRAM 2

 

Opnieuw een tram uit het Utrechtse, met voor ons land afwijkende kleuren: creme en groen. NMB (Nederlandsche Buurtspoorweg-Maatschappij ) 20. De NMB was met trams actief tussen 1 januari 1927 en 2 mei 1949 en was opvolger van de Ooster Stoomtrammaatschappij, die op zijn beurt actief  was tussen 1 januari 1882 en 31 december 1926. NMB 20 kwam van het drieeneenhalve kilometer  lange lijntje tussen Station Zeist en Station Driebergen en had drie collega's, alle gebouwd door Allan in Rotterdam en in dienst  sedert 1911. Ze werden in 1923/'24 verbouwd en reden  daarna tussen Utrecht en Zeist. NMB 20 werd in 1949 verkocht aan  de Kleinbahn Wesel - Rees -Emmerich, maar kwam na opheffing van dat bedrijf in 1967 terug naar ons land en maakt sinds 1967 deel uit van  de collectie van de Tramweg Stichting.

O!

LANTERFANTOOM - LUI SPOOK

BAS

Veel geplukt dan wel gestreken werk op de bullfiddle viel er, toen jazz accoustisch op de 78-toerenplaat werd gezet, niet te genieten. Het is meestal de geblazen bas, de tuba, die op de plaat  terecht komt. Die kan niet alleen beter worden opgenomen, maar heeft in New Orleans ook een rol die een bullfiddle nooit kan spelen: in een "streetparade".  Cyrus St.Clair blaast de tuba in "Red River Blues" en laat duidelijk horen dat de tuba meer kan zijn dan een ritme-insrument. Eén van de allereerste opnames waar de bullfiddle luid en duidelijk hoorbaar is  is "Hot and Bothered" van Duke Ellington met Wellman Braud (foto) aan de bas. Het chase-chorus van Bubber Miley, trompet en Baby Cox, stem is een ander opmerkelijk deel van deze opname uit 1928.

 

Tram

 

Op zeker moment reden alleen nog van origine Amerikaanse trams in Den Haag, ze waren slanker dan de PCC-cars in de Verenigde Staten  en hadden een minder autobusachtig uiterlijk. Het was een  groot succes en dat kunnen we van een  bestelling uit 1923 bij de firma Brill in Philadelphia niet zeggen. Het ging destijds om drie trams voor een lijntje tussen Heveadorp en Arnhem. Al tijdens het proefrijden bleken de motoren te zwak voor de hellingen en werden de trams na twee jaar door de Arnhemse gemeentetram overgenomen, maar ook dat was geen succes en uiteindelijk werden ze alleen maar 's zomers gebruikt op de lijn naar het Oenluuchtmuseum. In 1931 werden de drie verkocht aan de NBM, kort daarop werden ze verbouwd tot achterrijtuig.

Roemenië

 

Er bestaan tamelijk veel poppen in de een of andere Roemeense dracht. Vaak zijn de labeltjes verdwenen en wordt het een enorme uitzoekerij in welke dracht van welke streek de pop gekleed is. Soms brengen boeken uitkomst, maar dan nog, wat begin je met de vermelding "Romania Coop., Arta Crisana Oradea//Papusa Traranca Lapusului//Simbol; c xvi//N.T. 403-76//Pretal 75 lei" in een Amerikaans boekje. 75 Lei is de oorspronkelijke prijs  en het eerste deel van de vermelding slaat ongetwijfeld op het collectief dat de pop vervaardigd heeft.  Pas door de vermeldingen te vergelijken en daardoor verschillen in de omschrijvingen te ontdekken kom ik er achter waar de beschreven pop vandaan komt, uit Lapusului. Zo vond ik dat bovenstaande pop gekleed is in een costuum uit Almaş in de regio Arad.

DKW 7

 

Voordat de vier fabrieken zich in 1932 aaneensloten tot Auto-Union  had iedere fabriek uiteraard zijn eigen geschiedenis. DKW, begonnen met motorfietsen, bouwde zijn eerste auto in 1928, August Horch  had voor de eeuwwisseling bij Benz gewerkt en bouwde zijn eersteling onder eigen naam in 1900, Audi dateert uit 1910, nadat August Horch de de fabriek met eigen naam verlaten had, begon hij in  1910 Audi, de gelatiniseerde vorm van zijn achternaam en Wanderer,  een rijwielfabriek, begon na een paar pogingen in het eerste decennium van de vorige eeuw, in 1911 met reguliere autofabricage. De foto toont een Wanderer W25K van kort voor de oorlog, een zescylinder met compressor.

DKW 6

 

Helaas heeft dit Type UW in 1934 de Audi-Werke in Zwickau nooit in deze gedaante verlaten. Er verscheen wel een UW met een 1963cc Wanderermotor, maar die had voor de jaren dertig een heel klassieke carrosserie. De auto had een vierversnellingsbak, waarvan de hoogste twee waren gesynchroniseerd en de top lag bij 100 km/u.

Op het gemotoriseerde onderstel van de Audi Type UW bouwde Paul  Jaray (1889-1974) in 1934 dit revolutionaire model.  Niet dat het in de handel kwam, want wat dat betreft had Jaray weinig geluk, alleen bij  Tatra werden zijn patenten verzilverd en ook daar week  men af van wat er eigenlijk door hem bedoeld werd. Behalve met auto's hield Jaray  zich bezig met zeppelins, fietsen, vliegtuigen en radiotoestellen.Dat hij zo goed als vergeten is heeft alles te maken met het feit dan hij van Joodse komaf was.