31.8.26

Ontario


 Lake Ontario 

GP 10

 


De jeep bleek een succesnummer voor Willys, het origineel was zelfs zo populair dat alle door andere fabrieken vervaardigde, op  de jeep lijkende voertuigen, eveneens jeep genoemd werden, zo ongeveer als iedere pijnstiller asperine genoemd wordt. Maar inmiddels was de Tweede  Wereldoorlog voorbij en kwam er voor de niet-militair door Willys-Overland een voertuig, niet met vierwielaandrijving, maar  met alleen aandrijving op de achterwielen: de jeepster, die van 1948 tot en met 1950 in productie was. De jeep zorgde zelfs voor muzikaal plezier, zo zong Toon Hermans, nog duidelijk in de ban van Louis Davids, "De jeep  van Jansen" en nam Duke Ellington  "The  jeep  is  jumpin'" op.

30.8.26

Als


Een mooi woord: als. Als Simca-directeur Pigozzi technisch directeur Grégoire na de Tweede Wereldoorlog zijn gang had laten gaan en de imitatie-Fiats de deur had uitgedaan, als hij de contacten met Gordini had aangehaald, als hij Ford-France links hadden laten liggen, dan was heel misschien Simca nu geen vergeten merk geweest. Een gewaagde stelling, zeker nadat het merk in Frankrijk in 1970 door Chrysler was aangeschaft en om op te stoten in de vaart der volkeren o.a. een wereldauto ging bouwen, die niet alleen in Frankrijk en Groot-Brittannië (waar Chrysler de Rootes-groep bezat, o.a. Hillman en Sunbeam) maar ook in de Verenigde Saten zou worden gebouwd: de Horizon. Dat de firma vevolgens, na het Europees debacle van Chrysler, in handen kwam van Peugeot betekende  het eind van Simca. Het lijkt achteraf alsof de fabriek door concurrentie-overwegingen steeds maar groter wilde groeien uiteindelijk het loodje legde en door een concurrent werd opgeslokt. Het had heel anders kunnen lopen als Grégoire, die begin 1947 volledig gefrustreerd bij Simca opstapte, zijn zin had gekregen en zijn voorwielaandrijver in de markt had kunen zetten. Citroën had naast zijn Traction Avant, waarvan het ontwerp toen al dertien jaar oud was, een stevige voorwielaangedreven concurrent hebben gekregen en de Panhard Dyna zou nooit zijn gebouwd.
 
Op de foto's. 
Boven: de eerste versie van de Simca Grégoire uit 1945, met duidelijk aan de AFG ontleende vormen.
Onder: het definitieve prototype (n.b. met fotomodel) van de Simca Grégoire uit 1946. Let ook op de door Grégoire ontworpen wielen, later ook te vinden op zowel de Renault 4 als de Panhard Dyna.

 

Bauke

 


Drie jaar geleden overleed hij, Bauke van der Woude. Er ging geen week voorbij of wij hadden, altijd in het Stadsfries, contact . De inwoners van Loosdrecht en Engelen zouden dit liedje dat hij, met Jamaicaan  Campbell Forbes in de hoofdrol, zong ter harte moeten nemen: "Fuort mei bûtenlanners" (weg met buitenlanders).

Jerry

 


Jerry  Garcia (1942-1995) was zonder enige  twijfel de aanvoerder van The Grateful Dead, de belangrijkste band van San Francisco, die  honderden volgers had die de band, overal waar  hij heen ging volgden: de zogenaamde  Dead  Heads.

GP 9

 


De eerste paar  jaren  na de oorlog kon de Koninklijke Landmacht toe met jeeps die  resteerden uit de Tweede Wereldoorlog,  maar begin jaren vijftig ging men op zoek naar een opvolger, dat werd de Willys M38A1 (de militaire versie  van de CJ5), die in licentie werd vervaardigd door Nekaf  (Nederlandse Kaiser-Frazer Fabriek). Maar omdat deze fabriek het te druk kreeg met de bouw van Simca's ging de productie  over naar Kemper & Van Twist. Kaiser had zelf tijdens de oorlog ook een lichte terreinwagen gebouwd, de  Kaiser 1160 met een luchtgekoelde Continental viercylindermotor. In 1963 werd Willlys Kaiser Jeep en werd Jeep  een merknaam, in 1970 werd die firma ingelijfd door American Motors. American Motors had in 1960 de  M422 of Mighty Mite (luchtgekoelde viercylinder motor in  v-vorm  met  een inhoud van 1760cc, aluminium carrosserie)) (foto onder) in de aanbieding, 1250 exemplaren werden aangeschaft door het US Marine Corps. Van de Nekaf  Jeep zijn 7500 exemplaren gebouwd. 

29.8.26

Blazen

 

 
 
  Je frommelt een alpenhoorn niet zo gemakkelijk in je broekzak als een mondharpje, je hebt voor het transport ervan  een vrachtwagen nodig. Lisa Stoll  uit de buurt van Schaffhausen speelt  alpenhoorn, niet alleen in voor Zwitserland traditionele stukken als dit, maar ook in werkjes alsof ze ooit met Fats Domino op het podium stond.

David Grisman

 


David  Grisman hier met  Jerry Garcia in de David Lettermanshow met "The friend of the devil is a friend of mine".  

Rit

 


Wanneer u als passagier  deelneemt aan een zogenaamd oldtimerevenement vergeet dan niet uw zijraam te openen en uw rechter elleboog buiten het  portier te laten hangen.  

GP 8

 


In de Duitse Bondsrepubliek waren medio jaren vijftig drie fabrieken bezig met het ontwerpen van een opvolger  van de jeep: Goliath, Porsche en Auto Union. Laatstgenoemde fabriek sleepte het contract bij de Bundeswehr binnen en produceerde 55.000 exemplaren van de F91/4 tussen 1955 en 1968 in  de wacht. De Mehrzweck Universal Geländewagen mit Allradantrieb, kortweg Munga, had een drie-in-lijn tweetactmotor met  een inhoud van 897cc en onafhankelijke vering. 

28.8.26

Maple Leaf

 


Lu Watters Yerba Buena Jazz Band met Scott Joplins "Maple Leaf Rag". 

Grappelli

 Stéphane Grappelli, de violist van het kwintet van  de Hot Club de France, bleef jarenlang aktief, ook na zijn hotclub jaren, zo speelde hij in de Verenigde Staten met de mandolinespeler David Grisman.

GP 7

 


In 1953  sloot Mitsubishi een licentiecontract met Willys-Overland om in Japan de jeep te gaan bouwen,  men koos voor de CJ-3B, een verdere ontwikkeling van de originele jeep, de Willys MB. De Mitsubishi jeep zou  tot 1998 in productie blijven

27.8.26

GP 6

 


In december 1951 verscheen de Fiat Campagnola, met een vier-in-lijnkopklepmotor met een inhoud van 1901cc, vanaf 1953 eveneens  leverbaar met  een dieselmotor.  De topsnelheid was 100 km/u. Naat de militaire versie (A. R. 51) werd ook een civiele versie (105.007) gemaakt.

Dolly 2

Vreemd al dat lawijt op Nederlandse zenders naar aanleiding van  het  verscheiden van Dolly Parton. Hoorde ik een week geleden een enkel liedje van haar op de radio? Welnee, countrymuziek was immers voor rechtse, ietwat achtergebleven,  heikneuters. In de jaren zeventig  had ik een countryprogramma voor de VARA, Nashville heette het, ook KRO, NCRV en TROS hadden een countryprogramma, maar al die  uitzendingen werden één voor één om zeep geholpen.

26.8.26

Dolly.

Dolly Parton dood. Ik heb haar, vermoedelijk als enige Nederlander, ooit geïnterviewd.  Locatie: artiestenkamer Royal Albert Hall, Londen. Ik vroeg me van te voren af wat ik eigenlijk ging doen: praten met iemand die in alles extravagant was. Maar daar kon je het met haar over hebben, het bleek een charmante vrouw, waar ik een goed gesprek mee had.

25.8.26

Vlerk

 Johan Vlerksen

GP 5

 


Gutty 

Natuurlijk zocht de Britse auto-industrie na de Tweede Wereldoorlog ook naarstig naar een opvolger van de jeep, want het leger stond garant voor een groot aantal leveringen. Die opvolger werd in eerste instantie de Nuffield Gutty waarvan drie exemplaren werden gebouwd, met een platte viercylindermotor die ook in de Morris Mosquito zou worden geïnstalleerd, maar uiteindelijk ging die Morris Minor heten en kreeg die, net als de Gutty, een normale motor. Daarna  werd de Wolseley Mudlark gebouwd in vijftien exemplaren die niet allemaal gelijkwaren, maar wel een Rolls-Roycemotror kregen. Tenslotte eindigde het project bij de Austin Champ die door het leger werd aangeschaft, maar met concurrentie van de Landrover (oorspronkelijk Land Rover)  die in de zelfde periode kort na de Tweede  Wereldoorlog in Engeland werd geconcipieerd.

                                               Mudlark

                                               Champ

                                        Landrover
 

24.8.26

Buddicom

 

En dit  is dan de Buddicom met zijn heel grote aangedreven wiel. De locomotief, genaamd St. Pierre, nummer 33 van een serie van 40 gebouwd door de firma Allcard & Buddicom in Chartreux (een buitenwijk van Rouen) in 1844 voor de spoorwegmaatschappij Parijs-Rouen. De aanvraag voor aanleg van een spoorlijn tussen Parijs en Rouen was in 1840 gedaan door  de Fransman Charles Lafitte en de Engelsman Edward  Blount en op 9 mei 1843 werd de lijn, aangelegd onder toezicht van de  Britse heren Locke, Mackenzie en Brassey,  feestelijk geopend door eerst een losse locomotief op pad te sturen vanuit het Parijse station Saint-Lazare, om acht uur gevolgd door een door twee locomotieven getrokken trein die om vier minuten voor één in Rouen aankwam, een kwartier later vertrok de officiële feesttrein met hoogwaardigheidsbekleders, na  gezegend te zijn door de kardinaal van Rouen. Hoofdingenieur Locke ontving ter gelegenheid van de opening van de Franse troonopvolger het Légion de Honneur. Er waren nogal wat Britten, zowel bij de aanleg van de lijn als bij de bouw van de locomotieven en ander rollend materieel betrokken, dat is geen wonder omdat de constructie van spoorwegen van oorsprong een Engelse aangelegenheid was en bovendien was ook het kapitaal voor de spoorwegmaatschappij voor een deel afkomstig van de overkant van het  Kanaal.  In het twaalf leden tellende bestuur van de firma zaten zes Britten.
de fabrieksplaat van Allcard & Buddicom
*111: één voorloopas, één aangedreven as, één naloopas

Kleur

De Compagnie de chemin de fer Paris à Orleans, opgericht in 1838 en in 1843 effectief in bedrijf tussen beide steden, gebruikte eerst Buddicoms, maar na overname van de Grand Central kwam ook bovenstaand locomotief in gebruik, die overigens ook bij de P.L.M. dienst deed, maar dan in een wat minder besmettelijke kleur. Want bovenstaande 030, bijgenaamd "Bourbonnais", heeft een voor een stoomlocomotief wel heel onverwachte tint. Latere locomotieven  van de P.O. waren grijs. Ook andere Franse maatschappijen gebruikten specifieke kleuren voor hun stoomlocomotieven. 

 

Goodman

 


De Benny Goodman Band in 1985 

GP 4

 


Alhoewel er een groot  aantal gebruikte en ongebruikte jeeps na de Tweede Wereldoorlog leverbaar waren, waarvan sommige met uiterst wonderlijke carrosserieën werden voorzien, begonnen in een aantal landen militaire overheden voort te borduren op het thema van een vierwielaangedreven voertuig. Frankrijk keerde  niet  terug naar de Laffly, maar Hotchkiss nam een licentie op de originele jeep, Delahaye bouwde de VLR (foto), maar moest  het uiteindelijk  afleggen  tegen de  Hotchkiss en begin  jaren vijftig kwam Peugeot op basis van de  203 met een eigen jeep, die geen  genade kon vinden bij het Franse Ministerie van Defensie.

23.8.26

Mars

 


Julius Fuciks Florentiner Marsch 

GP 3

De Wehrmacht had een grote variëteit aan kleinere vierwielaangedreven voertuigen, niet  alleen geproduceerd in Nazi-Duitsland maar ook daarbuiten. In het Derde Rijk waren BMW, Hanomag, Stoewer, Tempo, Horch, Mercedes-Benz, Opel, Ford en  Phänomen de makers, in de bezette landen waren  het Laffly, Latil (beide Frans) en Tatra (Tsjechoslowaaks) die jeep- en beepachtige voertuigen leverden. Onderstaande Laffly heet op de verpakking : "Laffly Lastkraftwagen 1.8t Typ V15T. 16. Infanteriedivision (motorisiert Kyiv (Ukraine) - September, 1941". Op de eerste plaats zou ik dit absoluut geen vrachtwagen willen noemen, maar belangrijker: voor dertien verschillende merken reservematerieel mee te moeten nemen is krankzinnig. De Laffly had een viercylnder Hotchkissmotor en bestond ook als V15R, die eveneens meeging in de Operatie Barbarossa,


 

22.8.26

Winnebago

 


Dead  Kennedys met  "Winnebago Warrior".

Wimille

Jean-Piere Wimille was een beroemd autocoureur, die tijdens de oorlog - er viel weinig te beleven op de racecircuits - een prachtig gestroomlijnde auto ontwierp. De bedoeling was een V6-motor met  een inhoud van 1500cc te installeren, maar toen die in 1946 niet klaar was werd een Citroënmotor - bekend van de 11CV Traction Avant - achterin geplaatst.  Daar gaf Citroën bij nader inzien geen toestemming voor, zodat Wimille bij Ford France aanklopte en een V8 met een inhoud van 2158cc in het tweede prototype mocht inbouwen, bovendien kreeg de ontwerper Philippe Charbonneaux  gelegenheid de wagen iets comfortabeler te maken. Na de dood van Wimille, die verongelukte tijdens de training voor de Grote Prijs van Buenos-Aires in 1949, werd nog een derde prototype tentoongesteld op de Parijse Salon in 1950, maar inmiddels had de Franse Fordfabriek van het hoofdkantoor in Detroit de opdracht gekregen iedere samenwerking voor een eventuele, toekomstige Wimille-automobiel te stoppen. Hier boven staat een model van prototype drie met een centrale chauffeursplaats. Een soortgelijke Wimille staat in het museum Rochetailée-sur-Saône.


GP 2

 


Met  zijn viercylinder "Go Devil"-motor werd de oorspronkelijk Peep en Blitz Buggy genoemde Jeep het 1/4ton 4x4 voertuig van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog. Gemaakt door Willys en Ford.  Een slag groter 1/2 4x4  en 3/4 to 4x4 was de Beep (vermoedelijk genoemd naar beefed up Jeep, met een zescylindermotor) gemaakt door Dodge. Let wel alleen  door  Dodge en submerken als DeSoto en Fargo.

21.8.26

Novelty +

Je noemde het in de vorige eeuw noveltymuziek, en dit is er een  duidelijk voorbeeld van: een aantal maten pseudo-Arabische klanken om dan over te  gaan  tot het eigenlijke nummer: "The sheik of Araby", muziek uit 1921. Zo'n vijftien jaar later, was  het nummer ingelijfd bij de jazzstandards en klonk het uitgevoerd door het kwintet  van de Hot Club de France (met Django Reinhardt  en Stéphane Grappelli) heel wat meer opwindend.

20.8.26

Abshire

 

Nathan Abshire (1913 - 1981), cajunaccordeonfenomeen. Hier met zijn Pinegrove Boys in "Ma Negresse". Heel duidelijk hoorbaar is "le p'tit fer", de triangel.

Berlijn

 

Tango's, met hoofdzakelijk beelden van het vooroorlogse Berlijn. 

GP

 


Er zijn in totaal  639245 van deze Jeeps gebouwd, het oorspronkelijke model kwam van  American Bantam,  een fabriek die de vooroorlogse Austin Seven produceerde, zij het met een totaal andere  carrosserie. Het prototype was ontworpen door Karl K. Probst en gebouwd door Roy Evans. Willys bouwde later in 1940 eveneens een prototype en uiteindelijk werd een bestelling geplaatst van 1500  verbeterde modellen. Ook Ford kwam met een prototype en ook dat bedrijf kreeg de opdracht 1500 exemplaren te bouwen, de respectievelijke benamingen werden Bantam 40BRC, Willys MA en Ford GP. Dat GP (General Purpose) zou aan het eind van liedje de naam van de auto worden, GP werd Jeep. Na uitvoerige tests werd de Willys, met de meest bruikbare motor, gekozen voor  massaproductie, dat werd de Willys MB, Ford werd in begin  1942  coproducent.  De Willysmotor was  de zogenaamde GO Devil viercylinder. Toch waren de Willys en Ford verschillend, de  Ford GPW had namelijk een iets ander chassis. De aanhanger werd ondermeer gebouwd door de Nashfabriek in Kenosha. Na de oorlog zag je in ons land veel Jeeps rondrijden met zelfbouw houten carrosserieën. 

 

19.8.26

Jordan

 


Louis Jordan met "Caldonia"

Cyklonette

 

Dit merkwaardige driewielige, van origine Duitse voertuig, hier ingetuigd als droschke (taxi), heeft ook in  ons land, met name in  Amsterdam, nota bene als vrachtwagentje, dienst gedaan: de  Cycklonette. 

Jaguar

 
Dit is de meest beroemde Jaguar XK120 - met kenteken NUB120 - Ian Appleyard miste, met echtgenote Patricia (dochter van Jaguardirecteur William Lyons ) als navigator, op een haar na winst in de Tulpenrallye van 1950, maar won in datzelfde jaar de  Alpine Rallye en veroverde de Coupe des Alpes. De  XK120 was van 1948 tot 1954 in productie.

 

Waller

 


Fats Waller met "Your feet's too Big".

18.8.26

Pebble Beach

 


Concours d'élégance in Pebble Beach

Fluor

Gister maar eens gebeld met Elaine Boterbal-Kalkoen, voorzitster van de Koninklijke Nederlandse Vereniging ter Voorkoming van Onnodige Stampij (KNVVOS), een  vereniging die zich inzet voor fluoridering van producten van de tabaksindustrie, want zo zei ze meteen: "Met alleen afschuwwekkende afbeeldingen van een wegrottend gebit op sigarettenpakjes, meneer Bloemendaal, komen we er niet. Mensen blijven roken, mensen blijven alcoholische geneugten proeven en het enige wat wij daar tegen kunnen ondernemen is fluoridering van zowel tabak als bijvoorbeeld cognac. U zou eens moeten nagaan wat er jaarlijks kan worden bespaard aan tandartskosten wanneer de KNVVOS haar zin krijgt. De eigen  bijdrage in de ziektekosten kan zeer vermoedelijk tot de helft worden teruggebracht. En zulks willen we toch allemaal!" "Mijn eerste vraag was: "Maar mevouw Boterbal, fluoridering beïnvloedt toch de smaak?" "Welnee, hebt u ooit de smaak van fluor in kraanwater geproefd? Het is een ergerlijk fabeltje dat fluor een smaakverandering veroorzaakt, daarom pleiten wij al jaren dat - omdat de mens zal blijven roken en drinken - dat er zowel aan tabak als aan drank - fluor wordt toegevoegd!" "Maar ik zie de Fransen nog geen fluor aan wijn, laat staan aan Rémy Martin toevoegen." "Met Europese regelgeving kan alles, meneer Bloemendaal, dat hebt u gezien aan de afschrikwekkende afbeeldingen die de sigarettenpakjes en de doosjes pijptabak sieren. Een zelfde soort afbeeldingen zou ook op drankflessen moeten staan. Het is daarom zo jammer dat door de Brexit het niet mogelijk zal zijn Schotse whiskyverpakkingen van afbeeldingen van verwoeste levers te voorzien. Maar op wijn, cognac, armagnac, calvados, champagne, kortom op alle,  niet alleen Franse, maar alle Europese alcoholica kan zulks wel en tegelijkertijd pleiten wij voor toevoeging van fluor, niet alleen aan rookwaar maar ook aan drank!"  "Mevrouw Boterbal, ik dank u voor dit gesprek."

 

Die Fahne Hoch

Vanmiddag in het goyse dorp met geiwe per scootmobiel naar het gemeentehuis om mijn bromfietsrijbewijs  te  laten verlengen, maar daar kwam niks van in, volgens  de dienstdoende ambtenaar was de door mij aangeleverde foto meer dan zes maanden oud. Nu verander je na je tachtigste niet zo veel  meer, maar de  foto moest  nu eenmaal niet ouder dan twee maanden zijn. U begrijpt dat de  ambtenaar van het "befehl ist befehl" -type was en het geen donder kon  schelen dat  ik negentig ben en me alleen maar  met  een scootmobiel kan verplaatsen. Ik laat het rijbewijs verlopen, want de moeizame rit naar de pasfotograaf is me net één  te veel. 

 

Nürburg

 


Racen op de Nürburgring 

17.8.26

Record

 


Dashboard van de 350pk Sunbeam waarmee Kenelm Lee Guiness in 1922 het wereldsnelheidsrecord verbeterde.

Occarino

 


De occarino zoals u hem nog nooit gehoord hebt. 

Helldiver

Curtiss-Wright SB2C Helldiver,  tweezits duikbommenwerper, waar van het prototype vloog in november 1940 en die in de Pacific voor het eerst in actie kwam in november 1943. Behalve bij  de marine  vloog de Helldiver als A-25 bij de luchtmacht. De Helldiver had één Wright R-2600-20 veertien cylinder luchtgekoelde, superchargede motor en werd behalve door Curtiss-Wright gemaakt door Fairchild en de Canadian Car & Foundry.

Dateren

 

 


De Haagse heren dragen strohoeden, het is dus een zomerse dag. De tram heeft een tweecijferig lijnnummer, waarschijnlijk nummer 13, want lijn 15 kwam niet op de Kneuterdijk. Er hebben in Den Haag meer lijnen met nummer 13 rondgereden, de eerste was een zomerlijn, die alleen op zon- en feestdagen reed. Maar ik kan me moeilijk voorstellen dat op zondag een sleperswagen onderweg was. De derde lijn 13 kan het ook niet zijn, want die reed van de Loosduinsebrug naar het Plein. Het moet dus de tweede lijn 13 zijn die van Frankenslag, via Frederik Hendrikplein, Javastraat en Parkstraat naar Staatsspoor reed, van 15 oktober 1912 tot 6 april 1916, toen de lijn werd omgedoopt in lijn A. De foto moet dus in die periode gemaakt zijn, een ander dateringsmogelijkheid heb ik niet, omdat de kaart nooit verstuurd is en een poststempel dus ontbreekt. De motorwagen is een "Fordje" en de bijwagen is een voormalig paardentramrijtuig.

Bandola

Jholman Diaz op bandola, een peervormig instrument uit Colombia en Venezuela, met "Zumba que Zumba"

16.8.26

Modellen

 

 Adler Limousine 1905
 Adler Limousine 1905 overgeschilderd
 N.A.G. Phaeton 1904
 N.A.G. Phaeton 1904  overgeschilderd
Was J.M.K. de firma die de RAMI-modelletjes maakte - waarvan de grote voorbeelden in het Henri Malartremuseum in Rochetaillée-sur-Saône stonden -  al in 1958 actief, het Duitse bedrijf Ziss volgde later, in de jaren zestig en maakte niet alleen modellen van, zeg maar, pionierwagens. Ziss Modelle was niet de naam waaronder de firma startte, de eerste autootjes verschenen als RW-Modelle. Het bedrijf was anders dan J.M.K.  en DUGU ook niet gekoppeld aan een museum, dus waar de grote voorbeelden staan, weet ik niet. De Ziss-autootjes lijken qua materiaalkeuze en uiterlijk op de RAMI's, ze zijn bijvoorbeeld in "harde" kleuren geschilderd en een enkele keer lijkt de buitenkant van een deur, door de kleurkeuze, met leer bekleed. Toch is de basis goed en gaat het niet zoals vandaag de dag om het zoveelste Ferrari- of Bugattimodel. Ik heb ze overgeschilderd, zowel de hierafgebeelde N.A.G. als de Adler. Laatstgenoemde was een bekende fietsenfabriek, die vanaf 1900 auto's bouwde, een paar jaar later Edmund Rumpler aantrok en de eerste Duitse fabriek was die motor en versnellingsbak als een geheel bouwde. N.A.G. (Neue Automobil Gesellschaft) was een onderdeel van A.E.G. in Berlijn, het bedrijf had de kans (volgens Hans-Heinrich von Fersen in"Autos in Deutschland 1885-1920) tot één van de machtigste automobielconcernen in Duitsland uit te groeien, dat dat niet gebeurde vindt zijn oorzaak in de jaren twintig, toen het bedrijf een aantal noodlijdende autofabrieken opkocht en ervan een strikte modellenpolitiek geen sprake was. In 1934 was het gedaan met de personenwagenproductie.