15.1.22

GEEN KETTING



Helaas heb ik alleen maar een copie van de voorpagina van deze Columbiafolder uit 1897, maar daar staat tegenover dat ik een echte Columbia "Chainless" heb uit 1900. De slagzin "Standard of the world" werd dus, voordat Cadillac met auto's kwam - en dat was in 1902 -, al gebruikt. Klaarblijkelijk kon dat dus toen zo maar. Columbia dateert uit 1878, twee jaar daarvoor had Albert Pope een fiets gezien op een tentoonstelling gewijd aan het eeuwfeest van de Verenigde Staten, hij reisde vervolgens naar Europa en begon in Hartford, Connecticut met de import en productie van tweewielers. Pope ijverde ook voor de verbetering van wegen en richtte daartoe de "Wheeling Association" op, hij kocht andere fietsfabriekjes op en in 1882 was een Columbia de eerste fiets waarmee van Oakland aan de westkust naar Boston aan de oostkust werd gereden, een afstand van 3700 mijl in 103 dagen. Vier jaar later werden op een Columbia records gebroken: een mijl in iets meer dan 2 minuten en 29 seconden en 22 mijl in een uur. Vanaf 1896 werd gewerkt aan een electrische auto en het jaar daarop waren, in de meer dan een mijl lange fabriek in Hartford, 10.000 mensen aan het werk. De kettingloze Columbia, de chainless, verscheen in 1898.
Natuurlijk lijkt een cardanaangedreven fiets, door het ontbreken van de ketting, de oplossing voor het voorkomen van gerafelde en versmeerde broekspijpen, maar je moet wel zwaarder trappen. Ik heb twee cardanaangedreven fietsen heb in mijn verzameling, een FN uit de late jaren twintig (de fiets waarmee ik mijn verzameling begon. Mijn 122 jaar oude Columbia staat grotendeels nog in zijn eerste lak, heeft houten velgen en een terugtraprem in de vorm van een lepeltje dat drukt op de achterband. Het is een schitterend ontwerp, zonder enige overbodige franje. Het is dan ook nauwelijks te begrijpen waarom de Amerikaanse rijwielindustrie anderhalf decennium later de fiets verzwaarde met allerlei onnodigheden: dikke banden, een pseudobenzinetankje en een uiterst onhandige dwarsstang in het stuur. Mijn Columbia uit de late jaren twintig heeft gelukkig geen pseudobenzinetank, maar die dwarsstang is een crime: ik stoot regelmatig mijn knieën. Er is maar één oplossing voor het ontstaan van de belachelijke en onnodige toevoegingen aan de Amerikaanse fiets: volwassenen kozen negentig jaar geleden voor auto en motorrijwiel, de fiets werd een speeltje voor de jeugd. Jongens droomden van een motorfiets en dus werd de fiets een imitatie daarvan.