Ooievaars

In 1983 zag ik net buiten een dorp in de Elzas bovenstaand bordje op een wat verwaarloosd stukje grond, waar een aantal ooievaars liepen.

De Dion-Bouton

De firma De Dion-Bouton (opgericht in 1883 door graaf Jules Albert de Dion, Georges Bouton en diens zwager Charles Trépardoux) richtte zich tot 1894 op de vervaardiging van stoomauto's, Trépardoux vertrok nadat Bouton in 1894 een snellopende benzinemotor had ontworpen, die al snel een enorm succes bleek: ééncylinders, die met verschillende inhoud niet alleen in eigen auto's, eerst drie- en daarna vierwielers, werden ingebouwd. Op de foto boven een type G uit 1901 tijdens de PAC-rit van 1964. De letters VCC achter de ritplaat staan voor Veteran Car Club, een Britse vereniging van rijdend antiek. Hier zien we de aankomst in 2009 van een De Dion-Bouton tijdens de jaarlijkse traditierit van Londen naar Brighton. De foto onder toont een De Dion-Bouton eveneens uit 1901, terwijl hij het Zandvoorts circuit opkomt. Beide auto's maken nog steeds deel uit van het Nederlandse wagenpark.

Monocycle

Ik herinner de eigenaar van het Ardeense fietsmuseum als een wat somber ogende, doch enthousiaste man. Ik was er lang geleden twee maal om zijn privéverzameling te zien, de tweede keer met fotograaf Ernst Niewenhuis op reportage voor de VARAGIDS. Officieel heette het museum: Musée de la Petite Reine en het was gevestigd in Falmignoul. Ergens in mijn verzameling catalogi bevindt zich een, na Ernsts en mijn bezoek, verschenen boekwerkje over het museum, ik weet dat de catalogus van na ons bezoek dateert, omdat er een foto van de museumeigenaar en mij in staat terwijl we een tandem vasthouden. Maar op bijgaande foto zien we een monocycle of, als u dat liever hebt, een éénwiel, voorzien van een De Dion-Boutonmotor. Anders dan de eigenaar, vermoed ik dat het wonderlijke vehikel niet uit 1894 dateert, maar zeker tien jaar jonger is. Ik heb er geen bewijs voor, maar dat stuur doet mij ernstig twijfelen aan 1894.

Nog steeds zijn er mensen die het éénwiel opnieuw proberen uit te vinden, zoals de Amerikaan Kerry McLean, die het klaarblijkelijk broodnodig vond een V8 als voortdrijvingsbron te installeren. Dat liep, zoals te verwachten, niet goed af.

Fout 2

Het is er allemaal weer. Wat er gister met blogspot aan de hand was? Geen idee, maar alles werkt weer naar behoren.

Fout

Vanochtend na blik op blog ontdekt dat gister was verdwenen. Geen Darmont. Geen Fanzine. Niets. Het lukte ook niet nieuws te plaatsen. Tot nu. Ik ga Darmont en Fanzine opnieuw schrijven, maar hou het voor vandaag voor gezien. Tot morgen!

Fanzine?

Bij De Groene Amsterdammer zit deze week een een Engelstalige bijlage "Fanatismo" t.g.v. de manifestatie "We are all fanatics", die van 6 mei tot 12 juni in Amsterdam plaats vindt. Ik lees de in wat infantiel Engels geformuleerde artikeltjes van Christiaan Fruneaux over het fanatisme van Floyd Landis, Ayaan Hirsi Ali, Jérôme Kerviel en Laura Dekker, probablement bien étonné de se trouver ensemble. Het hele tijdschrift met Nederlands geld (Mondriaan Stichting, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stichting Democratie en Media, Prins Bernhard Cultuurfonds) zeer luxe uitgegeven tijdschrift straalt verwarring uit. Ik leer ondermeer hoe het staat met "Islamophobia in Austria" en hoe de fans van een voetbalclub in het Poolse Lodz de fans van een andere voetbalclub uit dezelfde plaats voor Joden scheldt. Net alsof er onder aanvoering van de geblondeerde Venloënaar en zijn kameraden en kameraadskes in ons land geen islamofobie wordt gepreekt en de fans van Feyenoord geen antisemitische slogans gebruiken tegen de fans van Ajax. En verdomd, ik lees dezelfde gladstrijkende argumenten om fans van een andere voetbalclub voor jood uit te maken als in ons land. Marcin, voetbalfan en student: " The Jewish symbols are just a way of marking our territory. We are saying: This is our part of the city. Keep out!" Tomek: "We don't care about real Jews. This isn't against them. It might look like racism but it's not anti-Semitic." Robert: " I have nothing against Jews. I just hate LKS. (de andere voetbalclub. W.B.) They're my private enemies. I just want to hurt them, to make them feel bad. We call them Jews because they're cowards." Het wonderlijke is dat geen van de schrijvers van het artikel de vraag opwerpt waarom Marcin, Tomek en Robert niet de Poolse equivalenten van, ik noem maar, oetlul, patjakker of stronthommel gebruiken om hun tegenstanders te beledigen. En als de schrijvers toch bezig zijn dan lijkt het me gepast de jongelui even op de partij Liga van Poolse families te wijzen, een antisemitisch zoodje dat ook voor de Tweede Wereldoorlog op een forse aanhang onder het Poolse volk kon rekenen en ondersteund wordt door Radio Marya, een fundamentalistisch katholiek radiostation gegrondvest op Pools nationalisme en clericalisme. Misschien is het ook nuttig de fans te attenderen op de katholieke inwoners van het Poolse dorp Jedwabne die zonder medewerking van de Wehrmacht op 10 juli 1941 hun Joodse buren met messen, bijlen en ijzeren staven te lijf gingen om tenslotte de overgebleven levenden in een schuur op te sluiten en te verbranden. En als klap op de vuurpijl: het was toch in Polen, om precies te zijn in Kielce, waarin na de oorlog 37 Joden tijdens een pogrom werden vermoord?

Darmont

De gangbare benaming was "cycle cars" en ze doken vlak voor de Eerste Wereldoorlog op: miniem gemotoriseerde, kleine auto's op vaak niet meer dan drie wielen. Na die oorlog vinden we ze overal: in Duitsland, in Groot-Brittannië, in Frankrijk. Een soortgelijke situatie zou zich na 1945 herhalen, vooral in Duitsland was het kleine grut populair: een paar namen Heinkel, Messerschmitt, BMW. De Heinkel werd in Engeland vervaardigd als Trojan en BMW was een in licentie gebouwde Italiaanse Isetta. Licentiebouw vinden we ook na de Eerste Wereldoorlog: de Morgandriewieler met zijn dwarsgeplaatste V-twin voor de radiateur wordt in Frankrijk onder de naam Darmont geproduceerd en er is zelfs een tweede Franse fabrikant, Sandford, die overigens een wat luxere versie, met een viercylindermotor onder een normale motorkap, bouwt. In 1966 maakte ik een reportage van de jaarlijkse PAC-rit, die destijds van Utrecht naar Zandvoort liep, voor Bert Garthoffs "Weer of geen weer" en ik sta op bovenstaande foto met de bandrecorder voor een Darmont uit de late jaren twintig, de tweede foto toont de gestroomlijnde achterkant van de auto.