Tijd

Brievenbus

Op een smalle landweg in Cornwall zag ik afgelopen zomer deze meer dan honderd jaar oude brievenbus met het opschrift: V R (Victoria Regina), hij is nog steeds in gebruik.

Verstoppertje spelen

De sfeer is uitstekend en er wordt vooruitgang geboekt: volgende week vergaderen Balkenende, Bos en Rouvoet onder voorzitterschap van Wijffels over waar ze de week daarop bijeen zullen komen.

Gefeliciteerd

De Groene Amsterdammer is het enige nog leesbare Nederlandse weekblad. De lezers werd gevraagd naar hun Eeuwige Televisie-Top 5 en sinds een uur weet ik de uitslag: het verzameld werk van Kees van Kooten en Wim de Bie. Lees mee wat Groene-televisierecensent Walter van der Kooi schrijft:
Kees en Wim zijn oer-Hollands, wortelend in stadse, vrijzinnige kleine burgerij, warme nesten, nuchterheid, redelijkheid en verdraagzaamheid. Gezegend met groot taalgevoel: met acteertalent dat zich uitte in honderden typetjes maar ook in een prachtige 'Dienstlift' van Harold Pinter. Met een scherpe blik voor trends, niet om die 'watchend' te verkopen maar om er de draak mee te steken; en met het vermogen voor actuele onwikkelingen en dilemma's rake scenes en metaforen te vinden. Culturele antropologen van eigen habitat. Maar ook moralisten, Bie meer dan Koot, en zich daardoor, onbedoeld en wellicht ongewild (althans veel ongewilder dan Freek) steeds meer ontwikkelend tot het geweten van weldenkend Nederland. met de jaren misschien wel minder mild, door maatschappelijke verharding, maar blijvend bemind en beminnend door een fundament van humanisme, door mededogen en een 'wie lacht niet die de mens beziet'. Dat alles gevat in enorm komisch talent, grote intelligentie en sterk ontwikkelde smaak. ondenkbaar zonder persoonlijke en artistieke vriendschap die de som meer deed zijn dan de delen.
Koot en Bie zijn het beste wat de Nederlandse televisie heeft voortgebracht en is overkomen. enerzijds waren hun aard en arena
in en in Nederlands, anderzijds hadden ze waarschijnijk, waren over de grens geboren, ook elders kansen gemaakt op een carriere, ook op de televisie."
De Groene Amsterdammer, onafhankelijk wekblad sedert 1877, Postbus 353, 1000 AJ, Amsterdam.
fragmenten van Van Kooten & de Bie op http://www.groene.nl

Fritz Lang

Drie films van Fritz Lang gekocht: "M", "Das Testament des Dr. Mabuse" en "Die Tausend Augen des Dr. Mabuse". Laatstgenoemde haalt het bij lange na niet bij de twee eerste. Opvallend is de muziekloosheid van de drie films, terwijl
muziek vanaf het begin van de filmindustrie een voorname rol heeft gespeeld. (Zie http://bieslog.vpro.nl/programma/bieslog/index.jsp van gister: Niet-digitale magie.) De projectoren maakten namelijk zo'n geweldige herrie, dat ze de illusie verstoorden en dus werd een pianist ingehuurd, die de, destijds, "stomme" films opluisterde. Daarna kwamen in grote bioscopen hele orkesten, de dirigent bekeek de film in een voorvertoning en zocht bij de scenes de passende muziek uit. Later leverden de filmmaatschappijen bladmuziek, die per film in wisselende volgorde gespeeld kon worden. Dat alles verdween toen films een geluidspoor kregen. Dat leidde veelvuldig tot muziekmisbruik: romantische scenes kregen een mierzoet vioolsausje, gewelddadige scenes een scheurende kopersectie. Het is daarom zo opvallend dat Fritz Lang eigenlijk geen muziek gebruikte en het beeld en de stemmen van de acteurs de film liet vertellen.

Beetsterzwaag 2

Of mijn ouders het oude jaar op 31 december 1944 in Beetsterzwaag hebben uitgezeten, weet ik niet. Ik denk het niet. Ds. Heidinga vraagt in zijn briefje of er nog gefietst wordt, mijn vader kon niet fietsen, dus ze zullen, omdat de tram niet meer reed, moeten gaan lopen. Mijn moeder fietste wel, ik ging vaak achterop mee, een been aan elke kant in de dubbele fietstas,
melk halen bij de boer. Die melk moest ik bij thuiskomst karnen in een soort weckfles met een houten deksel met een gat erin, waardoor een metalen steel stak met aan het eind een ronde plaat met gaten, het duurde verdraaid lang voordat ik boter had.
Ds. Heidinga had geen telefoon, maar mijn ouders konden de dokter of veearts bellen, gek idee, nu bijna iedere kleuter zijn eigen gsm heeft. Wij hadden trouwens ook geen telefoon, die kwam pas, toen we in 1946 naar Leeuwarden verhuisd waren: K5100- 6702.

Beetsterzwaag

Als je van Drachten, via Olterterp naar Beetsterzwaag rijdt, zie je vlak voordat je in de hoofdplaats van de gemeente Opsterland bent, aan de linkerkant van de weg het landgoed Lauswolt. Ik heb er een keer een nacht gelogeerd, jaren geleden toen Renault er een zuinigheidsrit startte. Ik moet er in de oorlog met de tram langsgereden zijn (de trambaan is nu fietspad) en toen de tram na september 1944 niet meer reed, ben ik met mijn vader naar Beetsterzwaag gelopen. In de bijbel met de scherf van de pakmachine, die ooit voor ons huis in Drachten ontplofte, zit een briefje van J. Heidinga, Ned. Herv. Pred. Beetsterzwaag, gedateerd 30 december 1944, gericht aan mijn ouders: "Beste vrienden, Voelen jullie ervoor 't oude jaar bij ons uit te zitten? Of kan Nico de reis nog niet doen? We maken van zo'n avond samen wat met de Wiersma's. Graag een berichtje - is er nog iemand die fietst? Telefonisch kan je hier de dokter of veearts een boodschap geven. Tot kijk, Jetze H." Ik ben de laatste jaren een paar keer in Beetsterzaag geweest: leuk, klein muziekfestival gezien, de installatie van de burgemeester Sicko Heldoorn bijgewoond en nu is dat aardige dorp plotseling voorpaginanieuws door Balkenende, Bos, Rouvoet en Wijffels.