Leeuwarden 9

De enige drukke weg, die ik op weg naar school kruiste, was de Groningerstraatweg. Op een vrije woensdagmiddag zat ik soms met een paar vriendjes op een trottoirrand en noteerden we kentekens. Vooral auto’s uit verweggelegen provincies als Zeeland (kenteken begon met K) en Limburg (kenteken begon met P) zorgden voor opwinding. Maar soms waren het ook de auto’s zelf: vrachtwagens zonder carrosserie, zelfs zonder cabine, waarop de chauffeur in poolkledij op een simpel houten bankje, stuurde. Vermoedelijk waren dat Scania’s uit Södertälje in Zweden, die in Nederland moesten worden afgebouwd, dat scheelde deviezen. Om precies diezelfde reden assembleerde Morris auto’s in Amersfoort, Ford bij de Hembrug in Amsterdam en Kaiser-Frazer in Rotterdam. Er was op weg naar school niets bijzonders te beleven, de Van Leeuwenhoekstraat, waarin ik mijn weg vervolgde was een saaie straat met, geloof ik maar een winkel, ik aarzel tussen een groentenwinkel en een schoenmakerij, ergens aan de rechterkant. Vlakbij school was links een park, dat nu vernoemd is naar de uitvinder van het Esperanto. Achter de school begon een landweg, met meteen links de barakken voor mensen met besmettelijke ziekten, toen mijn moeder hoorde dat we voor schooltijd in de winter op het ijs voor de barakken “deursetterke” deden, kreeg ik de strikte aanwijzing daarmee op te houden: veel te gevaarlijk, behalve een nat pak, was de kans op een ernstige ziekte veel te groot.
Ik heb drie jaar lang les gehad van meester Rijpstra, want op school 17 gingen de juffen en meesters met hun klassen mee. Zijn lessen werden één keer per week, na het speelkwartier ‘s ochtends, onderbroken door een mevrouw die op de Leeuwarder openbare scholen de “Blijde Boodschap” bracht - ik bedoel godsdienstonderwijs gaf - ze heette, meen ik, Van der Zee. Als je het Onze Vader niet kon opzeggen, moest je het als straf tien keer opschrijven. Waaom ik in hemelsnaam, haar lessen moest volgen zal altijd wel een raadsel blijven, waarschijnlijk vonden mijn ouders het goed voor mijn algemene ontwikkeling. Waarom ik thuis niet vertelde dat ik van haar strafwerk kreeg, begrijp ik ook niet, het zou ongetwijfeld het einde betekend hebben van mijn kennismaking met dit soort christendom.

Leeuwarden 8

Scholen in Leeuwarden hadden nummers. De mijne had nummer 17 en lag aan de rand van de stad. Bart Rijpstra was de onderwijzer en we konden hem vanaf het schoolplein heel in de verte, lopend uit de Verstolkstraat, aan zien komen. Hij had als bijnaam "De Kiep" en dat had niets met voetballen te maken, maar was Leeuwarders voor "De Kip", waar het wel mee te maken had, weet ik niet. Hij was een vurig esperantist, maar sprak in de klas vaak Liwadders. Dom genoeg heb ik, meer dan zestig jaar geleden, de namen van mijn klasgenoten niet achterop de foto geschreven, dus moet ik uit mijn herinnering putten. Op de eerste rij van links naar rechts: Rindert Bijlsma (die toen hij tijdens godsdienstles, gegeven door een dame die m.i. nooit voor welke klas dan ook had mogen staan, het "Onze Vader" op Gregoriaanse wijze begon op te zeggen een fikse draai van haar om zijn oren kreeg), Janny Bolt, Leny, onbekend, Sietske Wagenmakers, Klaasje en onbekend. Op de tweede rij: onbekend, onbekend, Klaas Houwen, Wiepie Sinnema , Riekje, onbekend, onbekend, onbekend, onbekend, Froukje Huizinga, derde rij: Wim Bloemendaal, onbekend, onbekend, onbekend, Eppie, onbekend, vierde rij: Otto, onbekend, Feddy, onbekend, Johanna Huppes, Klaziena, vijfde rij: Wim Dolstra, Flip, Hugo. meester Rijpstra, Ronny, onbekend en Atie. Schandalig, dat ik zoveel namen ben vergeten en mijn klasgenoten als onbekend moet noteren, terwijl we drie jaar samen les kregen. Het gekke is, dat ik me wel de kleur van het houtwerk herinner: paars.

Leeuwarden 7

Mijn vader was een idealist, een echte sociaal-democraat van de oude stempel. Arbeiders moesten het niet alleen financieel beter krijgen, maar ook kunnen genieten van uitingen van cultuur, waarvan zij te lang waren buitengesloten. Samen met de Leeuwarder afdelingen van het Instituut van Arbeiders Ontwikkeling en de VARA organiseerde hij als rayon-directeur van Het Vrije Volk voorstellingen onder de naam VRIVA: er kwamen gezelschappen uit het westen

van het land, die in de Harmonie toptoneel lieten zien. Er wordt nu vaak wat meewarig gedaan over die vlaknaoorlogse jaren, er wordt gelachen om de in hokjes opgedeelde maatschappij, maar ik denk er soms met weemoed aan terug. Thuis, in de Goudsbloemstraat, speelde bij de opvoeding Kunst een grote rol. Ik ging mee naar concerten van de Leeuwarder Orkest Vereniging en het Groninger Orkest, soms ging de muziek me ver boven mijn pet: als twaalfjarige had ik niks met Brahms. Maar de poging was goed en achteraf gezien uitstekend voor mijn muzikale opvoeding, bovendien was het niet alleen maar klassiek wat de klok sloeg, want een paar jaar later kocht ik samen met mijn vader platen van Charlie Parker. Sommige zaken waren verboden, beeldromans kwamen het huis niet in, Dick Bos bijvoorbeeld stond op de sociaaldemocratische index.

Canal Parade

Hon 1: "Bistou gister oek nar de kennelpreet weest In Amsterdam?"
Hon 2: "A nee juh, ik loop altyten al in myn bloate reet."

Leeuwarden 6

“Tell your momma to vote Obama” is een variatie op een slogan uit mijn jeugd “Alle moekes stemmen Joekes”, waarmee ik niet wil beweren dat het Amerikaanse Democratische kamp ooit van de P.v.d.A.-Tweede-Kamerkandidaat uit 1948 heeft gehoord. Bij ons thuis zal ongetwijfeld een affiche van de P.v.d.A. voor de ramen hebben gehangen, maar onze straat was niet dik bezaaid met politieke aanbevelingen, dat was in andere straten van de stad wel anders. Men kwam voor zijn mening uit en er zat, in elk geval bij ons thuis, een hele sliert andere zaken aan die politieke overtuiging vast. Je was lid van het N.V.V., het Instituut van Arbeiders Ontwikkeling, las “Het Vrije Volk”, kocht de Arboboekenreeks, was lid van de VARA en de A.V.V.L. , verzekerd bij de “Centrale” en kocht boodschappen bij de Coöperatie. Tot mijn verdriet was “Het snoepje van de week” van De Gruyter voor mij niet weggelegd. Toch werd juist in de consumptieve sector het vaste spoor het eerst verlaten en ging mijn moeder niet langer naar de Coöperatie op de “Oldegaleien” of op het Cambuursterpad, ze werd avontuurlijk in haar aanschaffingen. Op de hoek van de Goudenregenstraat was “De Sperwer”, daar haalde ze kruidenierswaren, in de stad werd Scherpenzeel in de Grote Hoogstraat haar favoriete adres voor kaas. Het was het begin van de dood van de rode familie.

Zittend dansen

Wallis en Futuna is een Frans overzees gebiedsdeel in de Grote Oceaan. Zittend dansen, klinkt ons ietwat merkwaardig in de oren, maar het gebeurt niet alleen op de Walliseilanden, ook elders in dat gebied danst men zittend. Hier twee zusjes dansend op de melodie "Gao'i O Uvea".

Gee Bee 4

Op 10 juni j.l. schreef ik op dit blog het een en ander over de Gee Bees, wie meer over de door de Granville Brothers gebouwde vliegtuigen wil weten raadpleegt deze website.