BLACK FRIDAY

Hijgend hinken vaderlandse neringdoenden weer eens achter een Amerikaans fenomeen aan waarvan zij de oorsprong niet kennen. "Black Friday" wordt het eerst genoemd na de crash van de Amerikaanse goudmarkt op 24 september 1869. Een tweetal Newyorkse heren, Jay Gould en Jim Fisk, kochten in razend tempo goud op om zo de prijs op te drijven, vervolgens raakten de beurskoeren in een vrije val, het gevolg daarvan was dat er veel faillisementen moesten worden uitgesproken. Momenteel wordt "Black Friday" geassocieerd met de dag na "Thanksgiving"*, waarop Amerikaanse winkeliers met korting hun voorraden trachten  te slijten om zodoende winst te maken en hun balans in zwart en niet in rood  te hoeven afsluiten.

*derde donderdag in november

 

KEEP ON COUNTIN'

 

 O'er the land of the free and the home of the brave!

BÉDÉLIA

 

Dit is zo ongeveer de grootmoeder van alle cyclecars, de Bédélia, gemaakt door de heren Bourbeau en Devaux (de naam Bédélia was ontleend aan de initialen van de heren) in Parijs. Oorspronkelijk met een ééncylinder, maar al gauw met een tweecylinder in V-vorm aangedreven, de overbrenging gebeurde met een riem. De chauffeur zat achter de passagier en ondanks de primitieve besturing had de Bédélia bijzonder veel succes, er werd veelvuldig mee geraced, niet alleen in Frankrijk, maar ook in Engeland: in 1912 werd op het circuit van Brooklands met een vliegende start 104km/u gehaald. In 1914 kocht het Franse leger een twaalftal Bédélia's, waarvan een aantal als ambulance en andere als "voiture mitrailleuse" (onderste foto) werd uitgerust. Het merk bleef tot 1925 bestaan, maar werd door in 1920 door Mahieux et Cie. overgenomen, Bourbeau begon een eigen firma onder de naam Automobiles Jacquemont.

TOERISTIEK 2

Uit de gids "Landelijke heerlijkheden rond Fötelburg en Häherbach".

Of u nu met de vouwfiets of op de vouwstep het landelijk gebied rond Fötelburg an der Elbe verkent, het is een uitermate  boeiende bezigheid en verre te verkiezen boven de stad Fötelburg zelf, die slechts de restanten van een weinig interessante abdij uit de twaalfde eeuw te bieden heeft. Laat uw auto achter op het naar Ritter von Schmorck genoemde marktplein in Fötelburg, ontvouw uw fiets dan wel uw step en sla om te beginnen de Lumperstrasse in, die u vanzelf in de richting van Übelschwandau brengt, links en rechts van de N3412 staan de eenvoudige huizen van arbeiders in de destijds voor deze streek zo kenmerkende geitenlerenhuisindustrie. Na ongeveer anderhalve kilometer vindt u aan de rechterzijde van de weg het gerestaureerde huisje van Swibold Flatersohn (1865-1911), thans een alleraardigst museum, dat zeker een bezoek meer dan waard is. Swibold woonde in dit huis met zijn vrouw en zestien kinderen,  terwijl  op het achterliggende grasveld van drie bij  zes meter zijn inkomstenbron - vaak meer  dan twintig geiten - graasde, have, die niet alleen voor drank en voeding zorgde. Geiten werden vooral voor de huid gehouden, die door Swibold zelf tot leer werd verwerkt en vervolgens door hem per hondenkar naar Fötelburg werd getransporteerd om daar tot schachten van laarzen te worden verwerkt. Het geitenhaar werd door Swibolds echtgenote Schwänchen, geboren Meuchelmann, verwerkt tot geitenwollensokken die door het modemagazijn "Mahlschatz" aan de reeds genoemde Ritter von Schmorckplatz naar de destijds nog bestaande Duitse koloniën met veel succes werden geëxporteerd, zo zijn ze nog gedragen door de vader van Hermann Göring in Zuidwest-Afrika tijdens diens veldtochten tegen de Herero's. Een paar van zijn met Hererobloed bevlekte sokken is bewaard gebleven in het nationaal museum van Namibië in Windhoek, maar dat is waarschijnlijk iets te ver voor vouwfiets en vouwstep.

Wanneer U de N3412 verder volgt, arriveert U uiteindelijk in Übelschwandau, toch doet U er goed aan even voor het dorp rechtsaf te slaan en de barokgevel van de destijds wereldberoemde "Olivellenfabrik Rammernick & Sohn in ogenschouw te nemen. Rammernick introduceerde in West-Europa de oorspronkelijk uit Italië afkomstige gesuikerde olijf - goed voor allerlei borstkwalen - en tevens de oorsprong van ons woord ulevel. U herinnert u ongetwijfeld het alleraardigste kinderliedje: "Jarig Jetje zou trakteren alle meisjes van de klas. Jetje had wat uitgekozen waar ze zelf zo dol op was. Ulevellen bracht ze mee, ieder kreeg er minstens twee". De productie van olivellen werd in 1892 stopgezet toen de fabriek overschakelde op de fabricage van feestartikelen - zoals imitatiehondenuitwerpselen - en handgranaten. Vooral laatsgenoemd product bleek tussen 1914 en 1918, zowel letterlijk als figuurlijk, zeer in trek. Bij de Vrede van Versailles werd de fabricage van handgranaten echter verboden en vanaf 1919 werden slechts feestartikelen gemaakt om de productie van handgranaten na 1934 te hervatten. Medio 1944 werd door materiaalschaarste de fabricage daarvan opnieuw stopgezet en de achterachterkleinzoon van de stichter van de fabriek August Rammernick, August Rammernick Jr. besloot de fabriek te sluiten, waarna het pand achtereenvolgens gebruikt werd als garage voor overtollig geworden landbouwwerktuigen en varkensstal, terwijl het nu benut wordt als antroposofisch kinderdagverblijf.

 

THE CLEVERLYS

 

"Walk like an Egyptian" was een hit van "The Bangles", dat het ietwat anders klinkt in de uitvoering van "The Cleverlys" hoort u hier. Maar u hoeft natuurlijk niet als een Egyptenaar te lopen het staat u vrij om u samen met Ali Hassan Kuban als een Nubiër voort te bewegen.

GLORYLAND

 

 TUBA SKINNY

Toeristiek

Uit een toeristisch routeboekje voor Zuid-Duitsland:

Via de B12013 rijdt u vanuit Oberchammergau naar het pittoreske Knödelsdorf met zijn fraaie Rathaus uit de derde eeuw voor Christus, waarin sinds 1967 het Beiers Jodelmuseum gevestigd is, ook de Marktplatz, waarop de bewoners uit de wijde omgeving iedere dag hun overtollig huisraad verkopen -  het lijkt daar iedere dag koningsdag - is een bezoek meer dan waard, van Knödelsdorf rijdt u naar Birnenburg am Apfelsee, even voor Birnenburg ziet u rechts tegen de bergwand het kasteel Klamottenstein, waar de componist Richard Wagner in 1870 "Meine Schweinerei" Lustspiel in antiker Manier" schreef, in Birnenburg am Apfelsee ( overigens niet te verwarren met Birnenburg in Saksen noch met Birnenburg - thans Gruskawek - in Polen) moet u zeker op zondagmiddag drie uur even gaan kijken en luisteren naar het carillon dat dan "Alte Kameraden" speelt in C gr.t, u volgt daarna de B12033  naar Garnischt-Partuskirchen tot Nudelsburg waar het doopvont in het kerkje uit 811 meer dan  de moeite van het aanschouwen waard is, men is er nog steeds niet achter wat de letters A N E L op de één van de lange zijkanten betekenen.

 

Uit het zakboekje “Toerisme in de Drents-Duitse Grensstreek”:

Wie van Barger Compascuum in de richting Fehndorf rijdt passeert het Altharener Moor, waar in 1768 Grimbardus Freiherr von Oinck , na ontginning van een deel van de daar aanwezige heidevelden, zijn buitenverblijf "Neu Rümpfelchen" liet bouwen, alhoewel inmiddels verworden tot een bouwval, is het een bezoek meer dan de moeite waard, vooral omdat daar op de inmiddels deels ingestorte muren het zeldzame Graufasanenkraut, met zijn zachtmauve bloemen, vanaf half september tot begin december in bloei staat.  In Fehndorf zijn nog  overblijfselen te vinden van de eens in deze streek zo veelvuldig aanwezige Zumpfen und Schmarchdampfgeräte, stoommachines, waarmee aan het eind van de 18e eeuw  Grimbardus’ nazaat  Flaterich II op mechanische  wijze berkenbomen kapte, die vervolgens naar het nabijgelegen dorp Haar werden getransporteerd om daar door ene Doktor Dralle verwerkt te worden tot haarwater. In  Fehnsdorf bevindt zich  tevens  het restaurant “Zum Märlein”, waar u behalve het speciale streekgerecht “Marschbodener Marotte” bereid met vers martervlees, kunt genieten van de door de herbergier voorgedragen kwatrijnen, geschreven door diens overgrootvader Florian Leuwagen, terwijl zijn vrouw Brunhilde hem gekleed in dirndl op het virginaal begeleid.